Тянуть задницу
(Tyanut' zadnitsu)- Geride kalmak, yavaş hareket etmek, işi ağırdan almak (Tembellik etmek / Uyuşuk davranmak): Bir işi yaparken veya yürürken ağırdan alarak grubun gerisinde kalmak, süreci yavaşlatmak.
1. Örnek Cümle:- Давай быстрей, не тяни задницу, мы опаздываем на поезд! [da-vay bıst-ryey, ni ti-ni zad-ni-tsu, mı a-paz-dı-va-im na po-yist]
- Hadi hızlı ol, kıçını sürüme, treni kaçırıyoruz!
2. Örnek Cümle:- Хватит тянуть задницу, все уже закончили свою работу. [hva-tit ti-nut' zad-ni-tsu, fse u-je za-kon-çi-li sva-yu ra-bo-tu]
- Götünü yaymayı (ağırdan almayı) bırak artık, herkes işini bitirdi bile.
- Kıçını sürümek / Götünü arkasından çekmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Тянуть задницу
Latin Transkripsiyonu: Tyanut' zadnitsu
Okunuşu ve Vurgu: [ti-nut' zad-ni-tsu]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu deyim, Rusça çekmek, sürümek, uzatmak anlamına gelen тянуть [ti-nut'] fiili ile kaba dilde kıç, göt, arka kısım anlamına gelen задница [zad-ni-tsa] kelimesinin belirtme durumundaki (accusative) formu olan задницу [zad-ni-tsu] kelimesinin birleşmesinden oluşur. Kelime kelime çevirisi "kıçını çekmek / kıçını arkasından sürümek" şeklindedir. Tarihsel kökeni, fiziksel olarak ağır hareket eden, vücudunun en hantal kısmını (yani kalçasını) geride bırakarak yavaşça yürüyen veya çalışan bir insanın tasvirine dayanır. Zamanla bu fiziksel eylem, zihinsel ve işlevsel bir yavaşlığı, tembelliği ve geride kalma durumunu tanımlayan mecazi bir argo ifadeye dönüşmüştür.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus sokak kültürü, hapishane jargonu ve işçi sınıfı argosunda insan bedeninin alt kısımları, tembellik ve verimsizlik durumlarını nitelendirmek için sıklıkla kullanılır. Kolektif çalışmanın ve askeri disiplinin ön planda olduğu Sovyet döneminde, gruptan geri kalan, işleri yavaşlatan veya komutları geç yerine getiren bireyler topluluğun düzenini bozduğu için sert bir şekilde eleştirilirdi. Rusçada yaygın olan иди быстрей [i-di bıst-ryey] (hızlı git) gibi nötr ifadeler yerine, kaba ve yaptırım gücü yüksek olan тянуть задницу [ti-nut' zad-ni-tsu] deyimi tercih edilmiştir. Bu ifade, muhatabın sadece fiziksel olarak yavaş olmasını değil, aynı zamanda umursamaz, kayıtsız ve tembel olduğunu da kaba bir dille vurgular. Benzer şekilde, işi sakız gibi uzatmak anlamına gelen тянуть кота за яйца [ti-nut' ka-ta za yay-tsa] deyimiyle de anlamsal bir paralellik taşır. Her iki deyim de iş bitirici olmamayı, süreci sabote etmeyi ve uyuşukluğu hedefler. Sosyo-kültürel açıdan bu ifade, aşırı derecede kaba olan жопа [jo-pa] kelimesi kadar ağır olmasa da, resmi ortamlarda ve nezaket çevrelerinde kullanılmayan, sokak ve şantiye diline ait kaba bir argo örneğidir.
4. KAYNAKÇA
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского argо (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).