Задницей стул протирать
(Zadnitsey stul protirat')- Masa başı memurluk yapmak / Ofiste dirsek çürütmek: Bir ofiste veya büroda, genellikle monoton, sıkıcı ve fiziksel olarak yorucu olmayan bir idari işte çalışmak.
1. Örnek Cümle:- Хватит тебе задницей стул протирать в этой конторе, найди нормальную работу. [hva-tit ti-bye zad-ni-tsey stul pra-ti-rat' v e-tay kan-to-re, nay-di nar-mal'-nu-yu ra-bo-tu]
- Şu ofiste kıçını çürütüp durmayı bırak da doğru düzgün bir iş bul.
2. Örnek Cümle:- Он уже десять лет в министерстве задницей стул протирает. [on u-je dye-sit' lyet v mi-nis-tyer-stve zad-ni-tsey stul pra-ti-ra-yet]
- On yıldır bakanlıkta kıçını çürütüyor (masa başında dirsek çürütüyor).
- Ofiste boş boş oturup vakit öldürmek: Gerçek anlamda hiçbir iş üretmeden, sadece mesai saatlerinin bitmesini bekleyerek sandalyede oturmak.
1. Örnek Cümle:- Ты там действительно работаешь или просто задницей стул протираешь целый день? [tı tam dyeyst-vi-tyel'-na ra-bo-ta-yeş i-li pros-ta zad-ni-tsey stul pra-ti-ra-yeş tse-lıy dyen']
- Orada gerçekten çalışıyor musun yoksa bütün gün sadece kıçını çürütüp vakit mi öldürüyorsun?
2. Örnek Cümle:- Нам в отделе бездельники не нужны, которые будут просто задницей стул протирать. [nam v ad-dye-lye biz-dyel'-ni-ki ni nuj-nı, ka-to-rı-ye bu-dut pros-ta zad-ni-tsey stul pra-ti-rat']
- Bize departmanda sadece boş boş oturup sandalye çürütecek aylaklar lazım değil.
- Kaba etle sandalye aşındırmak / Kıçıyla sandalye çürütmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Задницей стул протирать
Latin Transkripsiyonu: Zadnitsey stul protirat'
Okunuşu ve Vurgu: [zad-ni-tsey stul pra-ti-rat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
İfade, Rusçada kaba bir üslupla kaba et, kalça veya kıç anlamına gelen задница [zad-ni-tsa] kelimesinin araç durumundaki (instrumental case) formu olan задницей [zad-ni-tsey], sandalye anlamına gelen стул [stul] ve silmek, aşındırmak, sürtmek anlamına gelen протирать [pra-ti-rat'] fiilinin birleşiminden oluşur. Kelime anlamı itibarıyla "kaba etle sandalyeyi aşındırmak" veya "kıçıyla sandalye çürütmek" demektir. Tarihsel olarak Slav dillerindeki fiziki eylemleri mizahi ve kaba bir dille betimleme geleneğinden beslenir. Bu deyimdeki temel eylem, oturarak yapılan işlerin pasifliğini ve bedensel hareketsizliği kaba bir görsel imgeyle tasvir etmektir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Bu deyim, Sovyetler Birliği döneminde ve sonrasında gelişen yoğun devlet bürokrasisi, masa başı memurluğu ve kurumsal hiyerarşiye yönelik halk arasındaki alaycı bakış açısının bir ürünüdür. Sovyet döneminde fabrikalarda, şantiyelerde veya tarlalarda yapılan ağır fiziksel işler "gerçek emek" olarak yüceltilirken, ofislerde, yani контора [kan-to-ra] (büro/ofis) binalarında yapılan idari işler genellikle küçümsenmiş, verimsiz ve asalak bir faaliyet olarak görülmüştür. Deyim, tam olarak bu sosyoekonomik çatışmadan doğmuştur. Memurların veya ofis çalışanlarının bütün gün sadece oturarak mesai doldurduğu, hiçbir somut değer üretmediği algısını pekiştirir. Günümüz Rusçasında ise sadece memurları değil, özel sektördeki monoton masa başı işlerinde çalışan, inisiyatif almayan veya sadece zaman öldüren herkesi tanımlamak için hem kendi durumunu tiye alan çalışanlar hem de bu tarz çalışanları eleştiren işverenler tarafından sıklıkla kullanılır.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).