Обмандохиваться
(Obmandohivat'sya)- Kendi kendini feci şekilde kandırmak, aptalca yanılmak, tamamen aldanmak: Bir duruma veya kişiye karşı aşırı iyimser veya saf davranarak, bariz gerçekleri göz ardı ederek kendini bir yanılgıya kaptırmak ve sonuç olarak derin bir hayal kırıklığı yaşamak.
1. Örnek Cümle:- Я думал, она меня любит, а я просто обмандохивался. [ya du-mal, a-na mi-nya lyu-bit, a ya pros-ta ab-man-do-hi-val-sya]
- Onun beni sevdiğini sanmıştım, ama sadece kendimi fena halde kandırmışım.
2. Örnek Cümle:- Хватит обмандохиваться, он тебе никогда не поможет. [hvatit ab-man-do-hi-vat-sya, on ti-bye ni-kag-da nye pa-mo-jet]
- Kendini feci şekilde kandırmayı bırak, o sana asla yardım etmez.
- Kendi kendini kandırmak, feci şekilde yanılmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Обмандохиваться
Latin Transkripsiyonu: Obmandohivat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [ab-man-do-hi-vat-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçada kendini kandırmak, yanılmak veya hata yapmak anlamına gelen standart fiil обманываться [ab-ma-nı-vat-sa] kelimesinin kaba ve yoğunlaştırılmış bir versiyonudur. Fiilin kökeni, манить [ma-nit'] (cezbetmek, baştan çıkarmak, kandırmak) fiilinden türeyen ман- [man] köküne dayanır. Başa gelen об- [ab] öneki, eylemin tamlığını veya çevrelenmesini ifade eder. Fiile argo ve küfür bağlamında derin bir yoğunluk ve kaba bir ifade katan unsur ise -дох- [doh] ekidir. Bu ek, genellikle aşırı, olumsuz veya aşağılayıcı durumları belirtmek için kullanılır (örneğin сдохнуть [sdoh-nut'] – gebermek, ölmeye gitmek gibi kelimelerdeki дох [doh] köküyle benzeşir). Sonundaki -ся [sya] ise fiilin dönüşlü olduğunu, yani eylemin özne tarafından kendine yapıldığını gösterir. Dolayısıyla, kelime 'kendi kendini feci şekilde kandırmak' veya 'feci yanılmak' gibi bir anlam taşır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Обмандохиваться kelimesi, standart dildeki обманываться fiilinin argoda ve kaba dilde kullanılan, çok daha güçlü ve çoğu zaman aşağılayıcı bir eşdeğeridir. Bu kelime, bir kişinin kendi kendini çok ciddi ve aptalca bir şekilde kandırması, bariz gerçekleri görmezden gelerek bir yanılsamaya kapılması durumlarını ifade etmek için kullanılır. Suffix -дох- [doh], kelimeye sadece kaba bir ton katmakla kalmaz, aynı zamanda kişinin bu yanılgısının yarattığı derin pişmanlık, hayal kırıklığı veya öfkeyi de vurgular. Bu tür kelimeler, konuşucunun ya başkasının aptallığına duyduğu küçümsemeyi ya da kendi yaptığı hatadan ötürü hissettiği yoğun pişmanlığı dile getirmesine olanak tanır. Genellikle, kişi bir duruma veya başka birine karşı aşırı iyimser veya saf davrandığında ve sonuç olarak hayal kırıklığına uğradığında kullanılır. Sözcük, Rus argosunda yaygın olan, standart fiillere argo önek ve ekler ekleyerek onları daha ekspresif ve kaba hale getirme eğiliminin güzel bir örneğidir (Elistratov, 2000; Mokienko & Nikitina, 2000). Bu, özellikle Sovyet sonrası dönemde dilin gevşemesi ve daha önceki tabu kelimelerin yaygınlaşmasıyla birlikte artan bir dilsel fenomeni yansıtır (Zemskaya, 1996). Kişi, gerçekleri göz ardı ederek kendi zihninde bir yanılsama yaratmış ve bu yanılsamanın çöküşüyle birlikte derin bir hayal kırıklığı yaşamışsa, bu kelime tam olarak bu durumu özetler.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).