Феномен
(Fenomen)- Hapishanede, evli ve çocuk sahibi olmasına rağmen pasif cinsel role zorlanmış (sikilmiş, döndürülmüş) erkek: Hapishane hiyerarşisinde en alt seviyede yer alan, toplumda ise normal bir aile yaşantısına sahip olan ve bu durumuyla bir çelişki teşkil eden aşağılanmış kişi.
1. Örnek Cümle:- Он хоть и был женатым с детьми, в зоне его называли феноменом. [on hot' i bıl je-na-tım s dye-t'mi, v zo-nye ye-vo na-zı-va-li fe-no-mye-nom]
- Evli ve çocuklu olsa da, zindanda ona 'fenomen' derlerdi.
- Olgu / Görüngü
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Феномен
Latin Transkripsiyonu: Fenomen
Okunuşu ve Vurgu: [fe-no-myen]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Standard Rusça'daki 'феномен' [fe-no-myen] kelimesi, Yunanca 'phainomenon' kelimesinden türemiş olup, 'görünen şey' veya 'gözlemlenebilir gerçeklik' anlamına gelir. Normal kullanımda, sıra dışı, nadir veya dikkat çekici bir olayı ya da kişiyi ifade eder. Argo kullanımında ise, kelimenin 'sıra dışı olma' anlamı korunmakla birlikte, suç dünyasının kendine özgü hiyerarşisi içinde çok spesifik, çelişkili ve oldukça aşağılayıcı bir sosyal role atıfta bulunur.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Bu terim, Rus suç dünyasının argosu olan феня [fe-nya] içinde yer alan ve hapishane sisteminin katı hiyerarşisini ve yazılı olmayan kurallarını yansıtan özel bir kullanımdır. Bu hiyerarşi içinde, pasif cinsel rollere zorlanan kişiler 'опущенный' [a-pu-şennıy] (kelimenin tam anlamıyla 'düşürülmüş' veya 'aşağılanmış') veya 'петух' [pye-tuh] (horoz, çok aşağılayıcı bir terim) olarak adlandırılır ve sosyal merdivenin en alt basamağında yer alırlar. Bu kişiler dışlanır ve genellikle şiddet ile cinsel tacize maruz kalırlar. 'Феномен' kelimesi ise özellikle, hapishane içindeki bu aşağılanmış statüsüne rağmen, dışarıda geleneksel bir aile hayatı süren – evli (женатый [je-na-tıy]) ve çocuk sahibi (имеющий детей [i-mye-yu-şçiy dye-tey]) – bir 'петух' [pye-tuh]'u tanımlar. Dışarıda toplumsal normlara uyum sağlayan ancak içeride kriminal dünyanın en uç aşağılanmasına maruz kalmış bir birey arasındaki bu çelişki, onu bir 'fenomen' – yani bir anormallik, alışılmadık bir vaka – haline getirir. Kelimenin bu ironik ve derin bir hor görme içeren kullanımı, Rus suç alt kültüründeki katı onur ve utanç kodlarını vurgular; zira böyle bir ikilik, özellikle grotesk ve benzersiz bir aşağılamayı hak eden bir durum olarak görülür.