Замандюриваться
(Zamandyurivatsya)- Bilinmeyen, uzak, sapa veya bulunması imkansız bir yere girmek / kaybolmak / gitmek: Bir kişinin veya nesnenin nerede olduğu bilinmeyecek şekilde ortadan kaybolması ya da çok sapa bir yere sığınması durumlarında kullanılır.
1. Örnek Cümle:- Куда он опять замандюрился? Телефон не ловит. [ku-da on a-pyat' za-man-dyu-ril-sya? ti-li-fon nye lo-vit]
- Yine nereye (anasının amına) kaybolup gitti bu? Telefonu da çekmiyor.
2. Örnek Cümle:- Мы замандюрились в такую глушь, что отсюда вообще не выберемся. [mı za-man-dyu-ri-lis' v ta-ku-yu gluş, şto at-syu-da va-ap-şe nye vı-bi-rem-sya]
- Öyle sapa bir yere girdik (götün dölüne gittik) ki buradan asla çıkamayacağız.
- Uzak ve bilinmeyen bir deliğe girmek / Anasının amına kadar gitmek.
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Замандюриваться
Latin Transkripsiyonu: Zamandyurivatsya
Okunuşu ve Vurgu: [za-man-dyu-ri-vat-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime, Rusça kaba ve gayrimeşru dilin temel köklerinden biri olan ve kadın cinsel organı anlamına gelen манда [man-da] sözcüğünden türetilmiştir. Bu kök, Slav dillerinde ve Hint-Avrupa dil ailesinin bazı kollarında dişi üreme organını tanımlayan arkaik yapılara dayanmaktadır. Kelimenin başına gelen за- [za-] ön eki, bir eylemin sınırların ötesine geçmesini, derinleşmesini veya aşırıya kaçmasını ifade eder. Araya giren -юр- [-yur-] ve -ива- [-iva-] ekleri fiili geçişli hale getirip süreklilik kazandırırken, sona gelen -ся [-sya] dönüşlülük eki eylemin özneye geri döndüğünü belirtir. Sonuç olarak kelime etimolojik düzeyde, kendini kadın cinsel organı ile sembolize edilen karanlık, gizli, uzak veya ulaşılamaz bir derinliğe ya da deliğe sokmak anlamına gelir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Sosyodilbilimsel açıdan bu fiil, Rusçadaki küfürlü argo sisteminin en yaratıcı türetme yeteneklerinden birini sergiler. Rus halk kültüründe ve gündelik dilde, neresi olduğu bilinmeyen, ulaşılamayan, aşırı sapa ve gözden uzak yerleri tanımlamak için kadın cinsel organı metaforu sıklıkla kullanılır. Örneğin neresi olduğu belirsiz bir uzaklığı tarif etmek için kullanılan в манде на куличках [v man-de na ku-liç-kah] deyimi de aynı mantığa dayanır. Замандюриваться [za-man-dyu-ri-vat-sya] fiili de (tamamlanmış hali замандюриться [za-man-dyu-rit-sya]), birinin veya bir şeyin bilinmeyen bir yere girmesi, orada kaybolması ya da kendini ulaşılamaz bir noktaya hapsetmesi durumunda kullanılır. Genellikle konuşucunun bıkkınlığını, sinirliliğini veya şaşkınlığını ifade eder. Kelimenin kaba yapısı, resmî ortamlarda kullanımını tamamen engellerken; sokak dilinde, askerlik ve sanayi argosunda veya yakın arkadaş gruplarında ekspresif bir anlatım öğesi olarak varlığını sürdürmektedir.
4. KAYNAKÇA
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.