Замандяхивать
(Zamandyahivat')- Aşırı derecede yormak, canını çıkarmak, pestilini çıkarmak: Fiziksel veya zihinsel olarak birini tamamen tüketmek, bitkin düşürmek.
1. Örnek Cümle:- Начальник замандяхивает нас этой бесконечной работой. [na-çal'-nik za-man-dya-hi-va-yet nas e-tay bis-ka-nyeç-nay ra-bo-tay]
- Müdür bu bitmek bilmeyen işle bizim canımızı çıkarıyor.
2. Örnek Cümle:- Я за день так замандяхался, что ног не чувствую. [ya za dyen' tak za-man-dya-hal-sa, şto nok ni çust-vu-yu]
- Gün boyunca öyle pestilim çıktı ki ayaklarımı hissetmiyorum.
- Darlamak, kafa ütülemek, bezdirmek: Birini sürekli sorularla, isteklerle veya şikayetlerle bunaltmak.
1. Örnek Cümle:- Хватит меня замандяхивать своими глупыми вопросами. [hva-tit mi-nya za-man-dya-hi-vat' sva-i-mi glu-pı-mi vap-ro-sa-mi]
- Aptal sorularınla beni darlamayı bırak.
- Manda kökünden türetilmiş, birinin canını çıkarmak veya aşırı yormak anlamına gelen kaba eylem
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Замандяхивать
Latin Transkripsiyonu: Zamandyahivat'
Okunuşu ve Vurgu: [za-man-dya-hi-vat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçadaki en eski ve en yaygın kaba dil köklerinden biri olan ve kadın cinsel organını tanımlayan манда [man-da] isminden türetilmiştir. Söz konusu kök, Rus argosunda ve kaba dilinde oldukça üretken bir yapıya sahiptir. Kelimenin başına gelen за- [za-] öneki, bir eylemin aşırılığını, tamamlandığını veya bir sürece tamamen girildiğini belirtir. Kelime sonundaki -яхивать [-ya-hi-vat'] ek yapısı ise eylemin sürekli, tekrarlayan ve yoğun bir şekilde yapıldığını gösteren yinelemeli bir fiil çekimidir. Bu morfolojik birleşim, orijinal kaba kelime kökünü tamamen soyutlaştırarak zihinsel veya fiziksel bir hırpalama sürecini ifade eden kaba bir eyleme dönüştürmüştür.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus sokak dilinde ve yeraltı kültüründe, standart dildeki eylemleri daha vurgulu, agresif ve ekspresif kılmak amacıyla kaba köklerden fiil türetme eğilimi oldukça yaygındır. Standart Rusçadaki замучивать [za-mu-çi-vat'] (bıktırmak, eziyet etmek, canını çıkarmak) veya утомлять [u-tam-lyat'] (aşırı yormak) fiillerinin yerine kullanılan bu kelime, muhatabın veya işin kişiyi ruhsal ve bedensel olarak tamamen tükettiğini ifade eder. Sovyet döneminin ağır sanayi, askeriye ve tarım işçiliği gibi kaba dille harmanlanmış çalışma ortamlarında, üstlerin baskısını veya ağır çalışma koşullarını betimlemek için sıklıkla kullanılmıştır. Kelime, cinsel bir organ kökünden türemiş olmasına rağmen, güncel kullanımda doğrudan cinsel bir çağrışım taşımaz; tamamen bıkkınlık, yılgınlık, aşırı yorulma ve tahammülün tükenmesi durumunu anlatır.
4. KAYNAKÇA
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Küfür Sözlüğü). Limbus Press.
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского argо (Rus Argosu Sözlüğü).