Въябывать
(V''yabyvat')- Çok yoğun, yorucu ve aralıksız çalışmak (Eşek gibi çalışmak, canı çıkmak): Fiziksel veya zihinsel sınırları zorlayarak, dinlenmeksizin büyük bir güç sarf etmek.
1. Örnek Cümle:- Мы всю неделю въябывали на стройке без выходных. [mı fsyu ni-dye-lyu v-ya-bı-va-li na st-roy-ki byiz vı-had-nıh]
- Bütün hafta şantiyede hafta sonu olmadan eşek gibi çalıştık.
2. Örnek Cümle:- Хватит пиздеть, надо въябывать. [hva-tit piz-dyet', na-da v-ya-bı-vat']
- Boş yapmayı bırak, köpek gibi çalışmak lazım.
- Sike sike çalışmak / Sikişircesine ağır çalışmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Въябывать
Latin Transkripsiyonu: V''yabyvat'
Okunuşu ve Vurgu: [v-ya-bı-vat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime, Rusça mat (müstehcen) dilinin temelini oluşturan ve cinsel ilişkiye girmek anlamına gelen ебать [yebat'] fiilinden türetilmiştir. Önüne gelen в- [v-] öneki (içine doğru hareket, nüfuz etme veya yoğunlaşma bildirir) ve eylemin süreklilik, tekrarlanırlık kazandığını gösteren -ывать [-ıvat'] sonsözü ile birleşerek "v''yabyvat'" şeklini almıştır. Kelimenin kökenindeki cinsel penetrasyon ve güç sarf etme eylemi, anlamsal bir kaymayla bir işe bütünüyle nüfuz etmek, kendini helak edercesine yoğun bir fiziksel veya zihinsel emeğe adamak anlamlarına evrilmiştir. Standart dildeki вкалывать [fka-lı-vat'] veya пахать [pahat'] (saban sürmek/çift sürmek) fiillerinin müstehcen ve son derece güçlü bir ekspresif karşılığıdır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Bu fiil, Rus toplumunda özellikle Sovyet dönemi sanayileşmesi, Gulag (zorunlu çalışma) kampları ve işçi sınıfı kültürüyle doğrudan ilişkilidir. Ağır fiziksel koşullar altında, çok az karşılık alarak veya hiç karşılık almadan canını dişine takarak çalışmak zorunda kalan insanların ruh halini tasvir eder. Gulag kamplarında mahkumların hayatta kalabilmek için gerçekleştirdiği yıpratıcı çalışma temposu, bu kelimenin cezaevi jargonunda (Fenya) ve ardından tüm halk nezdinde yerleşmesine neden olmuştur. Sovyet sonrası kapitalist düzene geçiş sürecinde ise sömürü düzeyindeki çalışma şartlarını, fazla mesaileri ve düşük ücretli işlerde yıpranmayı ifade etmek için popülerliğini korumuştur. Günümüzde sadece fiziksel işlerde değil, ofis ortamındaki yoğun zihinsel projelerde, sınav dönemlerindeki ağır ders çalışma süreçlerinde veya hayatın genel zorluklarına karşı gösterilen çabada da sıklıkla kullanılır. Otoriteye, kadere veya işverene yönelik pasif-agresif bir isyan ve bıkkınlık tonu taşır.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского jargon (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Shalamov, V. (1998). Kolyma Tales (Kolıma Öyküleri).