Вмудохиваться
(Vmudohivat'sya)- Fiziksel olarak bir yere bindirmek, toslamak, şiddetle çarpmak veya saplanmak (Özellikle araçla): Kontrolü kaybedip bir engele hızla girmek.
1. Örnek Cümle:- Гололёд страшный, машины один за другим вмудохиваются в сугробы. [ga-la-lyot straş-nıy, ma-şı-nı a-din za dru-gim vmu-do-hi-va-yut-sa f sug-ro-bı]
- Yol feci buzlu, arabalar birbiri ardına kar yığınlarına saplanıyor.
2. Örnek Cümle:- Он ехал на огромной скорости и вмудохался прямо в столб. [on ye-hal na a-grom-nay sko-ras-ti i vmu-do-hal-sya prya-ma f stolp]
- Aşırı hızla gidiyordu ve doğrudan direğe bindirdi.
- Kendi hatası yüzünden pis bir belaya bulaşmak, kötü bir duruma veya borca batmak: İçinden çıkılması zor, sıkıntılı bir sürece girmek.
1. Örnek Cümle:- Каждый раз, когда он пытается заработать лёгкие деньги, он вмудохивается в какую-то хрень. [kaj-dıy ras, kag-da on pı-ta-itsa za-ra-bo-tat' lyoh-kiye den'-gi, on vmu-do-hi-va-itsa f ka-ku-to hren']
- Ne zaman kolay para kazanmaya çalışsa, saçma sapan bir bokun içine batıyor.
2. Örnek Cümle:- С этой ипотекой мы вмудохались на двадцать лет. [s e-tay i-pa-te-kay mıy vmu-do-ha-lis' na dvat-sat' let]
- Bu ipotekle yirmi yıllığına belayı bulduk (pisliğe battık).
- Taşaklı bir şekilde bir şeyin içine girmek / Bela veya engelin içine bindirmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Вмудохиваться
Latin Transkripsiyonu: Vmudohivat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [vmu-do-hi-vatsa]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime, köken olarak Eski Slavca testis/erbezi anlamına gelen мудо [muda] (çoğulu муде [mude]) kökünden türetilmiştir. Rus argosunda bu kök, zamanla fiziksel şiddet, zor ve zahmetli işlerle uğraşma veya zaman kaybetme anlamlarına gelen мудохаться [mu-do-hatsa] fiiline evrilmiştir. Bu fiilin başına, içeriye doğru hareket veya bir şeye dahil olma bildiren в- [v] öneki getirilerek вмудохаться [vmu-do-hatsa] (tamamlanmış eylem) ve onun süreklilik/tekrarlanma bildiren biçimi olan вмудохиваться [vmu-do-hi-vatsa] (tamamlanmamış eylem) türetilmiştir. Kelimenin kökenindeki kaba bedensel çağrışım, fiile yüksek düzeyde argo, agresiflik ve fiziksellik kazandırmıştır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus argosunda bu kelime iki temel bağlamda kullanılır: Birincisi, fiziksel olarak bir yere büyük bir hız ve kontrolsüzlükle çarpmak, girmek veya toslamaktır. Özellikle sürücü/motorcu jargonunda, bir aracın direğe, duvara veya başka bir araca şiddetle bindirmesi durumunu anlatmak için sıkça tercih edilir. Standart dildeki tarafsız çarpmak fiillerine kıyasla, çarpmanın yarattığı yıkımı, aptallığı ve aniliği çok daha sarsıcı bir tonlamayla ifade eder. İkinci bağlam ise tamamen mecazidir ve kişinin kendi hatası, dikkatsizliği veya öngörüsüzlüğü yüzünden son derece berbat, içinden çıkılması zor bir duruma, borç batağına, hukuki bir belaya veya zahmetli bir işe bulaşmasını anlatır. Sovyet sonrası dönemde, kuralsız kapitalizmin ve mafyatik ilişkilerin sokak dilini domine etmesiyle birlikte, illegal veya riskli işlere girip patlayan, "çamura batan" kişileri betimlemek için sokak jargonunda kalıcı bir yer edinmiştir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского argо (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).