Вмандюриться
(Vmandyurit'sya)- Sertçe çarpmak, bindirmek, toslamak (Araçla veya fiziksel olarak): Kontrolü kaybedip bir engele şiddetle vurmak veya çarpmak.
1. Örnek Cümle:- Он на полной скорости вмандюрился в бетонный забор. [on na pol-nay sko-ras-ti vman-dyu-ril-sya v bi-ton-nıy za-bor]
- Son sürat beton bahçe duvarına tosladı.
2. Örnek Cümle:- Смотри, куда едешь, а то сейчас вмандюришься в столб. [sma-tri, ku-da ye-diş, a to si-ças vman-dyu-riş-sya f stolp]
- Nereye gittiğine bak, yoksa şimdi direğe gireceksin.
- Bir yere saplanmak, sıkışmak, yanlışlıkla dalmak (Mecazi): Dikkatsizce girilen zorlu bir durumdan veya fiziksel engelden çıkamamak.
1. Örnek Cümle:- Вмандюрился прямо в самую грязь, теперь трактор надо звать. [vman-dyu-ril-sya prya-ma v sa-mu-yu gryas', ti-pyer' trak-tar na-da zvat']
- Çamurun tam ortasına saplandım, şimdi traktör çağırmak gerek.
2. Örnek Cümle:- Зачем ты туда вмандюрился, там же дороги нет. [za-çem tı tu-da vman-dyu-ril-sya, tam je da-ro-gi nyet]
- Oraya niye daldın ki, orada yol falan yok.
- Bir şeyin içine (kaba/şiddetli bir şekilde) çarpmak, girmek, toslamak.
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Вмандюриться
Latin Transkripsiyonu: Vmandyuritsya
Okunuşu ve Vurgu: [vman-dyu-rit-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime, Rusça mat (müstehcen) söz varlığının temel direklerinden biri olan ve kadın cinsel organını ifade eden манда [manda] kökünden türetilmiştir. Bu köke, yönelme ve içine girme bildiren в- ön eki, eylemin yoğunluğunu artıran -юрить fiil yapıcı eki ve dönüşlülük bildiren -ся eki eklenmiştir. Kelime anlamı itibarıyla en kaba düzeyde cinsel bir birleşmeyi veya bir yere zorla girmeyi çağrıştırsa da, Rus dilinin morfolojik esnekliği sayesinde bu kök cinsel bağlamından sıyrılarak fiziksel bir çarpışma, toslama veya engelle karşılaşma eylemini anlatan şiddetli bir argoya dönüşmüştür.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus sokak jargonunda ve özellikle sürücü (motorist) argosunda sıklıkla kullanılan bu fiil, beklenmedik, şiddetli ve genellikle dikkatsizlik sonucu meydana gelen çarpışmaları tanımlar. Rus mat dilinin karakteristik özelliklerinden biri, cinsel organ adlarının veya cinsel eylemlerin, nesnelere zarar verme, fiziksel darbe alma ya da zor duruma düşme gibi ekstrem durumları ifade etmek için metafor olarak kullanılmasıdır. "Вмандюриться" kelimesi de bu doğrultuda, kontrolsüz bir hızla veya aptalca bir hata sonucu bir bariyere, başka bir araca, duvara ya da çukura girmeyi/çarpmayı anlatır. Kelimenin kaba tınısı, olayın vahametini, aniliğini ve yarattığı şoku vurgulamak için konuşmacı tarafından bilinçli olarak tercih edilir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского argо (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.