Валторна
(Valtorna)- Anüs, arka geçit, göt: İnsan anatomisindeki boşaltım organını veya kaba tabirle kalça/göt bölgesini tanımlayan alaycı argo terim.
1. Örnek Cümle:- Посмотри, как она на сцене своей валторной крутит. [pas-mat-ri, kak a-na na stse-ni sva-yey val-tor-nay kru-tit]
- Sahnede götünü nasıl sallıyor baksana.
2. Örnek Cümle:- После вчерашней острой еды моя валторна просто горит. [pas-li fçe-raş-niy ost-ray ye-dı ma-ya val-tor-na pras-ta ga-rit]
- Dünkü acı yemekten sonra götüm resmen yanıyor.
- Bir işin ters, yanlış veya beceriksizce yapılması (Mecazi/Kaba): Bir eylemin kuralına göre değil, en saçma ve zor yoldan yapıldığını belirtmek için kullanılır.
1. Örnek Cümle:- Наши строители опять всё сделали через валторну. [na-şi stra-i-ti-li a-pyat' fso sde-la-li çi-riz val-tor-nu]
- Bizim inşaatçılar yine her şeyi götleriyle (tersinden/beceriksizce) yapmışlar.
- Fransız kornosu (müzik aleti)
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Валторна
Latin Transkripsiyonu: Valtorna
Okunuşu ve Vurgu: [val-tor-na]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Almanca Waldhorn (orman kornosu) kelimesinden Rusçaya geçen валторна, klasik müzikte kullanılan dairesel, kıvrımlı pirinç üflemeli bir çalgıyı (Fransız kornosu) ifade eder. Kelimenin argodaki anatomik karşılığı, çalgının yuvarlak, geniş ağızlı boru yapısı ile insan anatomisindeki anüs ve arka geçit arasındaki şekilsel benzerliğe dayanır. Rus argo dilinde müzik aletlerinin isimleri, anatomik yapıları karikatürize etmek ve kaba bir mizah yaratmak amacıyla sıklıkla bu şekilde metaforik olarak dönüştürülür.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus sokak jargonunda ve gençlik argosunda sıklıkla kullanılan bu kelime, tıp dilindeki anüs veya kaba dildeki göt kelimelerinin yerine geçen alaycı bir örtmecedir (eufemizm). Kelimenin üflemeli bir enstrüman olması, insan vücudunun gaz çıkarma işlevine yapılan kaba ve ironik bir göndermeyi de içinde barındırır. Özellikle 20. yüzyılın sonlarında sokak dilinde popülerlik kazanmış, argoda doğrudan ve kaba kelimeleri kullanmak yerine daha absürt, müzikal veya teknik terimlerle konuşmayı tercih eden alt kültür grupları arasında yaygınlaşmıştır. Bu kelime ayrıca bir işin beceriksizce, ters veya yanlış yöntemlerle yapıldığını ifade eden kaba kalıpların (örn. "через валторну" - götünden/tersinden) kurulmasında da işlevsel bir rol oynar.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).