В говне ковыряться
(V govne kovyryat'sya)- Pis, değersiz, angarya veya şüpheli işlerle uğraşmak: Sonuç getirmeyecek, insanı yıpratan veya üzerine leke sürecek kötü işlerle vakit kaybetmek.
1. Örnek Cümle:- Хватит в этом говне ковыряться, бросай эту работу. [hva-tit v_e-tam gav-nye ka-vı-ryat'-sya, bra-say e-tu ra-bo-tu]
- Bu boktan işlerle uğraşmayı bırak artık, istifa et bu işten.
2. Örnek Cümle:- Я весь день ковырялся в этом говне и ничего не понял. [ya ves' den' ka-vı-ryal-sya v_e-tam gav-nye i ni-çi-vo ni po-nyal]
- Bütün gün bu boktan şeylerle uğraştım durdum ve hiçbir şey anlamadım.
- Başkalarının kirli çamaşırlarını, eski sırlarını veya tatsız konuları eşelemek: İnsanların canını sıkan geçmiş olayları veya dedikoduları sürekli gündeme getirmek.
1. Örnek Cümle:- Я не хочу в их семейном говне ковыряться. [ya ni ha-çu v_ih si-meyn-am gav-nye ka-vı-ryat'-sya]
- Onların ailevi boklarını (pisliklerini) kurcalamak istemiyorum.
2. Örnek Cümle:- Журналисты опять начали ковыряться в говне десятилетней давности. [jur-na-lis-tı a-pyat' na-ça-li ka-vı-ryat'-sya v_gav-nye di-si-ti-lyet-ney dav-nas-ti]
- Gazeteciler yine on yıllık pislikleri eşelemeye başladı.
- Bokta eşelenmek / Boku kurcalamak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: В говне ковыряться
Latin Transkripsiyonu: V govne kovyryat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [v_gav-nye ka-vı-ryat'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
İfade, Rusça kaba dilde ve argoda dışkı, bok anlamına gelen говно [gavno] kelimesinin bulunma hâli (locative) olan говне [gavnye] ile; kurcalamak, eşelemek, parmakla karıştırmak anlamına gelen ковыряться [kavıryat'sya] fiilinin birleşiminden oluşur. Говно kelimesi, Proto-Slavca sığır gübresi anlamına gelen *govno kökünden türemiştir ve Hint-Avrupa dil ailesindeki sığır/inek (gʷou-) köküyle bağlantılıdır. Ковыряться ise yine eski Slav kökenli olup, bir şeyi ucu sivri bir nesneyle sürekli karıştırma eylemini ifade eder. İfadenin tam lafzi karşılığı "bokta eşelenmek" veya "boku kurcalamak"tır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus sokak kültüründe, gündelik argoda ve alt sınıfların dilinde bu deyim, fiziksel bir eylemden ziyade tamamen mecazi anlamda kullanılır. Kişinin kendisini yıpratan, saygınlığına zarar veren, hiçbir olumlu sonuç vermeyecek olan pis, karanlık, dedikoducu veya son derece değersiz işlerle uğraşmasını tasvir eder. Sovyet döneminin bürokratik yapısında ve çalışma kampları (Gulag) jargonunda, anlamsız evrak işleriyle, başkalarının açıklarıyla veya sonu gelmez hukuki/idari pürüzlerle uğraşmak zorunda kalan insanların bıkkınlığını ifade etmek için sıkça kullanılmıştır. Günümüzde ise hem iş hayatında angarya ve tatsız görevleri tanımlamak için hem de sosyal ilişkilerde başkalarının kirli çamaşırlarını, eski dedikodularını veya sırlarını açığa çıkarmaya çalışan insanları yermek amacıyla kullanılır. Bir durumun veya işin "boktan" olduğunu ve onunla uğraşan kişinin de sadece kendi üzerine pislik bulaştırdığını anlatır.
4. KAYNAKÇA
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского argо (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.