Умандохивать
(Umandohivat')- Sürtüne sürtüne kaçmak, apar topar sıvışmak, paçaları sıvayıp kaçmak: Genellikle utanç verici, panik dolu veya aceleci bir şekilde, kontrolsüzce bir yerden hızla uzaklaşmak, kaybolmak. Bir durumdan veya sorumluluktan kaba ve umursamazca kaçmak.
1. Örnek Cümle:- Как только начались проблемы, он сразу умандохивал куда подальше. [kak tol'ka na-ça-lis' prab-le-mi, on sra-zu u-man-dO-hi-val ku-da pa-dal'-şe]
- Sorunlar başlar başlamaz, hemen oradan sıvışıp uzaklaştı.
2. Örnek Cümle:- Ему пришлось умандохивать оттуда, чтобы не попасть под раздачу. [ye-mu priş-los' u-man-dO-hi-vat' at-tu-da, şto-bı ne pa-past' pad raz-da-çu]
- Dayak yemekten kurtulmak için oradan paçaları sıvayıp kaçması gerekti.
- Kaçıp gitmek
- Hızla sıvışmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Умандохивать
Latin Transkripsiyonu: Umandohivat'
Okunuşu ve Vurgu: [u-man-dO-hi-vat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rus argosunda sıkça rastlanan, kökeni küfürlü bir ifadeye dayanan fiillerden biridir. Temelde kadın cinsel organını ifade eden пизда [piz-da] kelimesinin türevi olan ve çeşitli eylemleri (örn: yavaş hareket etmek, oyalanmak, kaçmak, aptallık etmek) belirtmek için kullanılan мандить [man-dİt'] veya мандохать [man-dO-hat'] fiillerinden geldiği düşünülmektedir. Fiilin kökünde bulunan -мандох- kısmı, Plutser-Sarno ve Elistratov gibi sözlükbilimcilerin de belirttiği üzere, cinsel çağrışımlar taşıyan манда [man-da] kelimesine dayanır. У- [u] ön eki bir eylemin tamamlanmasını veya bir yerden uzaklaşmayı, -ивать [i-vat'] son eki ise fiile süreç veya yoğunluk anlamı katarken, aynı zamanda kelimeye kaba ve argo bir ton verir. Dolayısıyla, kelime bir eylemin tamamlandığını veya hızlıca gerçekleştiğini, ancak bunu kaba ve saygısız bir tonda ifade ettiğini gösterir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Умандохивать [u-man-dO-hi-vat'] fiili, standart dildeki “kaçmak” (убегать [u-bi-gat']) kelimesine kıyasla çok daha yoğun, aşağılayıcı ve küfürlü bir tona sahiptir. Bu kelime, kişinin çaresizce, panik içinde, utanç verici veya umursamaz bir şekilde bir yerden hızla uzaklaşmasını anlatır. Genellikle istenmeyen bir durumdan kurtulmak, yakalanmamak veya bir sorumluluktan kaçmak için yapılan ani ve kontrolsüz bir kaçışı ima eder. Özellikle Sovyet dönemi hapishane argosu феня [fe-nya] ve genel sokak jargonda yaygın olarak kullanılmıştır. Levin'in müstehcen ifadeler üzerine yaptığı çalışmalar ve Zemskaya'nın 20. yüzyıl sonu Rus dili analizleri, bu tür küfür kökenli fiillerin pragmatik işlevlerini, yani konuşucunun öfke, bıkkınlık veya aşağılama gibi duygularını nasıl güçlü bir şekilde ifade ettiğini vurgular. Kelime, kaçan kişinin onurunu zedeleyen, durumu küçümseyen bir ifadedir ve asla resmi veya nötr bir bağlamda kullanılmaz.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).