1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Промандяривать
Latin Transkripsiyonu: Promandyarivat'
Okunuşu ve Vurgu: [pra-man-dya-ri-vat']

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

Bu fiil, Rus argosunda kadın cinsel organı anlamına gelen ve son derece kaba bir köken olan пизда [piz-da] kelimesinden türetilen fiil kökü мандярить [man-dya-rit'] ile ilişkilidir. Манада [man-da] kökünden türeyen мандярить [man-dya-rit'] fiili, kaba bir şekilde “işleri berbat etmek, mahvetmek, kaybetmek” anlamlarına gelir. Fiilin başına eklenen про- [pro-] ön eki, eylemin tamamlandığını, bütünsel bir şekilde gerçekleştiğini veya bir şeyin tamamen israf edildiğini, kaybedildiğini vurgular. Dolayısıyla промандяривать [pra-man-dya-ri-vat'] fiili, standart dildeki проигрывать [pra-ig-rı-vat'] (kaybetmek) fiilinin çok daha kaba, müstehcen ve aşağılayıcı bir karşılığıdır. Plutser-Sarno'nun (2005) belirttiği gibi, bu tür kelimeler Rus dilindeki müstehcen kelimelerin anatomisini oluşturan ve kökensel olarak pagan inançlarına dek uzanabilen köklerden türemiştir.

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

Промандяривать [pra-man-dya-ri-vat'] fiili, Rus argosunun ve yeraltı jargonunun (özellikle феня [fe-nya]) belirgin bir parçasıdır. Gündelik kaba dilde ve çeşitli alt kültürlerde, bir şeyi beceriksizce, aptalca veya tamamen kaybetmek, elden kaçırmak veya mahvetmek anlamında kullanılır. Bu fiil, sadece bir yenilgiyi değil, aynı zamanda bu yenilginin getirdiği hayal kırıklığını, öfkeyi veya küçümsemeyi de ifade eder. Genellikle kumar, kavga, rekabet veya önemli bir fırsatı kendi hatası yüzünden kaybetme durumlarında kullanılır. Örneğin, bir spor müsabakasında kötü bir performans sergileyerek kaybetmek veya mali bir durumu çarçur etmek gibi bağlamlarda sıkça duyulur. Kelimenin kökenindeki müstehcenlik, fiile ekstra bir aşağılayıcılık ve kaba bir ifade gücü katar. Bu tür ifadeler, Elistratov (2000) ve Mokienko & Nikitina (2000) gibi araştırmacıların Rus argosu ve jargonu üzerine yaptıkları çalışmalarda sıklıkla yer alır. Kelime, post-Sovyet dönemde dilin daha serbest ve agresif bir hal almasıyla birlikte sokak dilinde ve gençlik argosunda da yaygınlaşmıştır. Bu durum, Zemskaya'nın (1996) 20. yüzyıl sonu Rus dilindeki değişimleri incelediği çalışmalarla örtüşmektedir. Pragmatik açıdan, Levin'in (1986) belirttiği gibi, bu tür müstehcen ifadeler konuşucunun pasif-agresifliğini, bıkkınlığını veya otorite reddini dile getirme aracı olarak da işlev görür.

4. KAYNAKÇA

• Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
• Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
• Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
• Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
• Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).
• Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).