1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Промандохивать
Latin Transkripsiyonu: Promandohivat
Okunuşu ve Vurgu: [pra-man-do-hi-vat']

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

«Промандохивать» kelimesi, Rusçanın en ağır küfür köklerinden biri olan ve kadın cinsel organını ifade eden «манда» [man-da] kelimesinden türemiştir. Bu kelime, Proto-Slavca’ya kadar uzanan ve çeşitli Slav dillerinde benzer varyantları bulunan müstehcen bir köke dayanır. Kelimenin yapısı üç ana unsurdan oluşur: «про-» [pra-] ön eki, fiile bir eylemin tamamlanmışlığını veya yoğunluğunu kazandırır; «манда» [man-da] kökü, kelimeye son derece kaba ve aşağılayıcı bir anlam yükler; «-охивать» [-o-hi-vat'] son eki ise eylemin süresiz veya tekrarlayıcı (imperfective) bir nitelik taşıdığını gösterir. Bu yapı, Plutser-Sarno (2005) tarafından incelenen Rusçanın müstehcen kelimelerinin morfolojik anatomisine uygun bir örnektir. Kelime, kökeni itibarıyla bir şeyi "tamamen manda gibi yapmak/kaybetmek" ya da "aşağılayıcı bir şekilde harcamak/mahvetmek" anlamını taşır ve eylemin ne kadar pervasızca ve geri dönülmez bir şekilde yapıldığını vurgular.

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

«Промандохивать» kelimesi, Rus argo ve yeraltı jargonunda (özellikle феня [fe-nya] içinde) bir şeyleri tam anlamıyla kaybetmeyi, savurganlık etmeyi, mahvetmeyi veya başarısız olmayı anlatan son derece kaba ve agresif bir fiildir. Bu kelime, normalde “kaybetmek” veya “harcamak” anlamına gelen nötr fiillerin (örneğin «проигрывать» [pra-ig-ri-vat'] veya «растрачивать» [ras-tra-çi-vat']) müstehcen ve yoğunlaştırılmış bir versiyonudur. Elistratov (2000) ve Mokienko & Nikitina (2000) gibi araştırmacılar, bu tür kelimelerin genellikle konuşmacının aşırı öfke, hayal kırıklığı, küçümseme veya kendi beceriksizliğine yönelik aşağılayıcı bir tutumunu ifade ettiğini belirtirler. «Манда» [man-da] kökünün kullanılması, eylemin sadece bir kayıp veya hata olmadığını, aynı zamanda aptallık, pervasızlık veya ahlaki yozlaşma ile bağlantılı, geri dönülemez ve utanç verici bir durumu ifade ettiğini gösterir. Bu tür bir dil kullanımı, Sovyet döneminden sonraki toplumsal değişimlerin ve dilsel serbestleşmenin bir yansıması olarak da görülebilir, zira bu dönemde halk dilindeki kaba ifadeler daha fazla görünürlük kazanmıştır (Zemskaya, 1996). Genellikle kumar, para kayıpları, önemli fırsatları kaçırma, kariyer veya kişisel ilişkileri mahvetme gibi durumlar için kullanılır. Kelime, sıklıkla birinin kendi hatası veya ihmali yüzünden büyük bir bedel ödediği durumları tasvir eder.

4. KAYNAKÇA

• Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
• Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
• Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
• Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).
• Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).