Отмандярить
(Otmandyarit')- Birini acımasızca dövmek, hırpalamak: Şiddetli fiziksel ceza vermek veya birini tartaklamak.
1. Örnek Cümle:- Он его так отмандярил, что тот неделю в больнице лежал. [on yivo tak at-man-dya-ril, şto tot ni-dye-lyu v bal'-ni-tse li-jal]
- Onu öyle bir dövdü ki, bir hafta hastanede yattı.
2. Örnek Cümle:- Я думал, он его отмандярит на месте. [ya du-mal, on yivo at-man-dya-rit' na mye-ste]
- Onu orada pataklayacak sandım.
- Birini sertçe azarlamak, paylamak, haddini bildirmek: Ağır sözlerle birine çıkışmak, onu sert bir şekilde cezalandırmak (sözlü).
1. Örnek Cümle:- Начальник его так отмандярил за опоздание, что тот чуть не уволился. [na-çal'-nik yivo tak at-man-dya-ril za apaz-da-ni-ye, şto tot çut' nye u-vo-lil-sya]
- Patron onu geç kaldığı için öyle bir azarladı ki, az kalsın işten ayrılacaktı.
2. Örnek Cümle:- Мать так отмандярила сына, что он больше так не будет. [mat' tak at-man-dya-ri-la sı-na, şto on bol'-şe tak nye bu-det]
- Anne oğlunu öyle bir azarladı ki, bir daha öyle yapmayacak.
- Dövmek, hırpalamak, haddini bildirmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Отмандярить
Latin Transkripsiyonu: Otmandyarit'
Okunuşu ve Vurgu: [at-man-dya-rit']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Fiil, Rusçada kadın cinsel organı için kullanılan ağır küfür köklerinden biri olan манда [man-da] kelimesinden türemiştir. Bu kök, Rusçanın en eski ve en yaygın argo tabirlerinden biri olarak kabul edilir (Plutser-Sarno, 2005). Kelimenin başına gelen от- [at] ön eki, bir eylemin tamamlanmışlığını veya sonuç odaklılığını vurgularken, -ярить [ya-rit'] son eki fiile yoğunluk, şiddet ve ekspresif bir kaba ton katar. Bu tür son ekler (örneğin хуярить [hu-ya-rit'] veya пиздярить [piz-dya-rit'] gibi fiillerde de görülür) eylemin aşırıya kaçan, acımasız veya kapsamlı bir şekilde yapıldığını belirtir. Dolayısıyla, отмандярить kelimesi, kökündeki anatomik küfür ifadesiyle birleşerek, gerçekleştirilen eylemin sadece şiddetini değil, aynı zamanda küçümseyici ve aşağılayıcı niteliğini de pekiştirir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Отмандярить fiili, Rus argosunda en kaba ve aşağılayıcı ifadeler arasında yer alır ve günlük dildeki en agresif iletişim biçimlerinden birini temsil eder. Bu fiil, genellikle fiziksel şiddet uygulama, birini acımasızca dövme veya çok sert bir şekilde azarlama/cezalandırma anlamlarında kullanılır. Kelimenin kökenindeki küfürlü ifade, eylemin sıradan bir dövme veya azarlama olmadığını, aksine derin bir öfke, intikam veya üstünlük kurma isteğiyle yapıldığını ima eder (Levin, 1986). Dilin bu tür aşırı ekspresif yapılar kullanması, konuşmacının duyduğu yoğun duygusal durumu, bıkkınlığı veya karşısındaki kişiye yönelik mutlak küçümsemeyi yansıtır (Zemskaya, 1996).
Sözcük, özellikle hapishane jargonu (феня [fe-nya]), sokak argosu ve alt kültür ortamlarında yaygın olarak duyulur (Elistratov, 2000; Mokienko & Nikitina, 2000). Kullanımı, konuşmacının sosyal çevresine ve içinde bulunduğu duruma göre büyük ölçüde değişiklik gösterir; resmi veya saygılı hiçbir ortamda yeri yoktur. Rus dilinin küfür kökleri (örneğin хуй [huy], пизда [piz-da], ебать [ye-bat'] ve манда [man-da]) etrafında şekillenen bu tür fiiller, çoğu zaman sadece doğrudan anlamlarının ötesinde, bir durumu abartmak, vurgulamak veya genel bir memnuniyetsizliği ifade etmek için de kullanılır. Bu bağlamda, отмандярить fiili, Rus ekspresif frazeolojisinin mitolojik ve arketipsel yönleriyle de bağlantılı olup, bir tür ritüelistik cezalandırma veya arınma eylemine gönderme yapabilir (Uspensky, 1994), ancak bu bağlam daha çok alt kültürel kullanımlarda geçerlidir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
- Uspensky, B. A. (1994). Мифологический аспект русской экспрессивной фразеологии (Rus Ekspresif Frazeolojisinin Mitolojik Boyutu).
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).