Намандякивать
(Namandyakivat')- Hızlıca, alelacele veya savsaklayarak yapmak: Bir işi yeterince özen göstermeden, baştan savma, aceleyle ve genellikle kötü bir sonuçla tamamlamak.
1. Örnek Cümle:- Что ты там намандякиваешь? Это же на целый день работа! [şto tı tam na-man-dya-ki-vayiş? e-ta je na tse-lıy dyen' ra-bo-ta!]
- Ne yapıp duruyorsun orada aceleyle? Bu bütün günün işi!
2. Örnek Cümle:- Он всегда всё намандякивает в последний момент, а потом жалуется. [on f-si-gda vsyö na-man-dya-ki-vayet f pas-lyed-niy ma-myent, a pa-tom ja-lu-yitsa.]
- O her şeyi her zaman son dakikada alelacele yapar, sonra da şikayet eder.
3. Örnek Cümle:- Намандякивать отчёт — это не наш метод. [na-man-dya-ki-vat' at-çyot — e-ta nye naş mye-tat.]
- Raporu baştan savma yapmak bizim yöntemimiz değil.
- Hızlıca/alelacele yapmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Намандякивать
Latin Transkripsiyonu: Namandyakivat'
Okunuşu ve Vurgu: [na-man-dya-ki-vat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
«Намандякивать» fiili, Rusçadaki en ağır küfür köklerinden biri olan «манда» [man-da] kelimesinden türemiştir. Bu kelime kadın cinsel organını ifade eder ve Rusçada son derece kaba, müstehcen bir terimdir. «На-» ön eki, bir eylemin tamamlanmasını, sonuçlanmasını veya bir yere doğru yönlenmesini belirtirken, «-як-» veya «-якивать» (veya «-акивать») sufiksi, genellikle tekrarlanan, beceriksizce veya aceleyle yapılan bir eylemi ifade eden pejoratif bir anlam katar. Dolayısıyla kelime, küfür kökü olan «манда» ile birleşerek, bir işi aceleci, özensiz, kaba ve hatta savsaklarcasına, alelacele yapma anlamını kazanmıştır. Fiilin etimolojik yapısı, eyleme son derece olumsuz, küçümseyici ve küfürbaz bir ton yüklemektedir. Bu tür fiil türevleri, Rusçanın aşırı ifadeci ve çoğu zaman saldırgan küfür jargonunun (obscenities) tipik örneklerindendir. Bu tür türemeler, Rus dilinin müstehcen ifadelerinin pragmatik analizini yapan Yuri Levin gibi dilbilimciler tarafından incelenmiştir (Levin, 1986).
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
«Намандякивать» kelimesi, Rusça argoda bir işi çok hızlı, savsaklayarak, özensizce veya alelacele yapmak anlamında kullanılır. Bu tür küfür kökenli fiiller, konuşmacının bir eyleme veya duruma karşı duyduğu yoğun memnuniyetsizliği, hor görmeyi veya alaycı tutumu ifade etmek için tercih edilir. Kelimenin kökenindeki «манда» [man-da] kelimesinin aşırı kaba ve aşağılayıcı doğası, fiilin kendisiyle birlikte eyleme de aynı derecede küçümseyici bir anlam yükler. Örneğin, bir işin "palas pandıras" veya "baştan savma" yapıldığını belirtmek için kullanılırken, bu, sadece eylemin niteliğini değil, aynı zamanda o eylemi yapan kişiye karşı da küçümsemeyi içerir. Vladimir Mokienko ve Tatyana Nikitina'nın Rus Jargonu Sözlüğü'nde (2000) ve Aleksey Plutser-Sarno'nun Büyük Rus Küfür Sözlüğü'nde (2005) belirtildiği gibi, bu tür kelimeler genellikle günlük konuşmada, özellikle yoğun duygusal durumları veya eleştirel bir tavrı ifade etmek istendiğinde karşımıza çıkar. Kelime, post-Sovyet dönemde, dilin daha serbest ve kaba bir hal almasıyla yaygınlaşan, sokak argosu ve informal dilin bir parçasıdır (Zemskaya, 1996). Genellikle bir şeyleri aceleyle halletmeye çalışırken yapılan hatalara veya kalitesiz işçiliğe gönderme yapmak için kullanılır.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).