Мандюривать
(Mandyurivat')- Sürekli veya alışkanlık haline gelmiş bir şekilde azarlamak, söylenmek, dırdır etmek: Birine veya bir şeye karşı sürekli olarak hafifçe olumsuz yorumlar yapmak, kusur bulmak ya da yakınmak.
1. Örnek Cümle:- Что ты всё время мандюришь, скажи прямо, что тебе не нравится. [şto tı fsyo vri-mya man-dyu-riş, ska-ji prya-ma, şto ti-bya ni nrav-it-sa]
- Ne diye sürekli söyleniyorsun, sevmediğin şeyi doğrudan söyle.
2. Örnek Cümle:- Моя жена постоянно мандюрит по поводу бардака в доме. [ma-ya ji-na pas-ta-yan-na man-dyu-rit pa po-va-du bar-da-ka v do-mye]
- Karım evdeki dağınıklık yüzünden sürekli dırdır ediyor.
- Mırıldanarak şikayet etmek, çemkirmek: Açıkça değil de, kendi kendine veya düşük sesle memnuniyetsizliğini dile getirmek.
1. Örnek Cümle:- Старик сидел и мандюрил что-то себе под нос. [sta-rik si-dyel i man-dyu-ril şto-ta si-bya pat nos]
- Yaşlı adam oturmuş, kendi kendine bir şeyler mırıldanıyordu.
- Hafifçe azarlamak / Söylenmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Мандюривать
Latin Transkripsiyonu: Mandyurivat'
Okunuşu ve Vurgu: [man-dyu-ri-vat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
«Мандюривать» fiili, Rusça argoda oldukça kaba ve müstehcen kabul edilen «манда» [man-da] (kadın cinsel organı) kökünden türemiştir. Bu kökten türeyen fiiller arasında «мандить» [man-dit'] (boş konuşmak, oyalanmak, yavaş hareket etmek, rahatsız etmek) gibi anlamlar taşıyan kelimeler bulunur. «Мандюривать» ise bu «-ивать» son ekiyle birlikte eylemin tekrarlanan veya alışkanlık haline gelmiş bir biçimini ifade eder. Kelime, sözlükte belirtildiği gibi «поругивать» [pa-ru-gi-vat'] yani "hafifçe azarlamak, mırıldanarak şikayet etmek, çemkirmek" anlamına gelir. Bu bağlamda, kelimenin kökündeki kaba anlam, yapılan azar veya şikayetin sıradan, can sıkıcı, belki de biraz boş ve gereksiz olduğu imasını taşır. Plutser-Sarno'nun sözlüğü gibi kaynaklarda bu tür küfür kökenli kelimelerin anlamsal genişlemesi ve argo kullanımdaki nüansları detaylıca incelenir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
«Мандюривать» kelimesi, Rus argosunda bir tür sürekli veya alışkanlık haline gelmiş, hafif ama rahatsız edici azarlamayı, yakınmayı veya söylenmeyi ifade eder. Temelinde yatan müstehcen kök nedeniyle, bu fiil genellikle samimi ama kaba bir ton taşır ve resmi ortamlarda kesinlikle kullanılmaz. Daha çok aile içinde, yakın arkadaş çevresinde veya gündelik sokak dilinde, birinin sürekli olarak bir şeye veya birine söylenmesi, dırdır etmesi ya da hafifçe çıkışması durumlarında karşımıza çıkar. Kelime, kişinin sinir bozucu derecede düzenli olarak şikayet etme, kusur bulma veya bir konuyu açma alışkanlığını vurgular. Örneğin, eşlerin birbirine sürekli ufak tefek şeylerden ötürü yakınması, bir amirin astlarına gereksiz yere takılması veya yaşlı birinin her şeyden dert yanması gibi durumlarda kullanılabilir. Bu fiil, «ругать» [ru-gat'] (azarlamak) veya «бранить» [bra-nit'] (kınamak) gibi daha standart fiillerden farklı olarak, azar eyleminin bir miktar önemsizliğini, sıradanlığını ve rahatsız edici tekrarını vurgular.
4. KAYNAKÇA
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).