Мандюкивать
(Mandyukivat)- Hafifçe küfür etmek, mırıldanarak söylenmek, homurdanmak: Bir rahatsızlık, öfke veya hoşnutsuzluk durumunda, genellikle kendi kendine veya alçak sesle, argo veya küfürlü kelimeler kullanarak sürekli olarak söylenmek. Eylemin gücünü azaltan ve tekrarlılık katan bir yapıya sahiptir.
1. Örnek Cümle:- Он сидел на кухне и что-то мандюкивал себе под нос. [on si-dyel na kuh-nye i şto-ta man-dyu-ki-val si-bye pat nos]
- Mutakta oturmuş kendi kendine bir şeyler söyleniyordu (homurdanıyordu).
2. Örnek Cümle:- Чего ты там мандюкиваешь? Непонятно же. [çye-vo tı tam man-dyu-ki-vay-iş? ni-pan-yat-na jye]
- Ne söylenip duruyorsun orada? Anlaşılmıyor ki.
3. Örnek Cümle:- Начальник всю смену мандюкивал на рабочих. [na-çal'-nik fsyu smye-nu man-dyu-ki-val na ra-bo-çih]
- Şef bütün vardiya boyunca işçilere söylenip durdu.
- Hafifçe küfür etmek / Söylenmek / Homurdanmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Мандюкивать
Latin Transkripsiyonu: Mandyukivat
Okunuşu ve Vurgu: [man-dyu-ki-vat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Мандюкивать [man-dyu-ki-vat'] kelimesi, Rusçadaki ağır küfürlerin köklerinden biri olan ve kadın cinsel organını ifade eden манда [man-da] kelimesinden türemiştir. Bu kök, Slav dillerinde ve hatta daha geniş bir coğrafyada benzer anlamlarla ilişkilendirilen Proto-Slavca kökenlere sahiptir. Fiile eklenen "-юкивать" veya "-ивать" eki, Rusçada bir eylemin tekrarlı, alışkanlık haline gelmiş veya şiddeti azaltılmış, küçümseyici bir şekilde yapıldığını gösterir. Bu yapı, eyleme küçümseme, şikayet veya hafifletme anlamı katar. Dolayısıyla Мандюкивать [man-dyu-ki-vat'] kelimesi, doğrudan ve yoğun bir küfür etmekten ziyade, hafifçe, mırıldanarak veya homurdanarak küfür etmek, söylenmek anlamını taşır. Bu, kelimenin temel küfür kökünü alıp, ona daha az saldırgan ve daha çok içsel bir rahatsızlık ifadesi katmasını sağlar. V. S. Elistratov gibi dilbilimciler, argoda bu tür pejoratif ve yinelemeli eklerin, ifadenin gücünü nasıl yumuşattığını veya belirli bir duruma adapte ettiğini incelerler.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Мандюкивать [man-dyu-ki-vat'] fiili, Rus argosunda ve kaba konuşmada, bireyin içsel rahatsızlığını, öfkesini veya memnuniyetsizliğini dile getirmek için kullandığı, ancak bunu yüksek sesle veya saldırgan bir biçimde değil, daha çok mırıldanarak, homurdanarak veya alçak sesle söylenerek yaptığı durumları ifade eder. Kelime, Rusçanın en güçlü küfür köklerinden birini barındırsa da, "-юкивать" eki sayesinde bu yoğunluğu hafifletir ve eyleme bir çeşit süreklilik veya alışkanlık katmanı ekler. Bu, kişinin sürekli ama pasif-agresif bir şekilde söylenmesi, hafif küfürler mırıldanması gibi durumları tanımlar. Bu tür dilsel kullanımlar, B. A. Uspensky'nin ifade ettiği gibi, Rus ekspresif frazeolojisinin mitolojik ve kültürel boyutlarıyla da ilişkilidir; bu tür kelimeler, bireyin derinlerdeki hayal kırıklığını veya çaresizliğini ifade etmenin bir yolu olabilir. Vladimir Dal'ın sözlüğünde olmasa da, 20. yüzyılın sonlarında ve post-Sovyet döneminde dilsel değişimi inceleyen E. A. Zemskaya gibi araştırmacılar, dilin bu tür yumuşatılmış veya ironik kullanımlarının yaygınlaştığını belirtmişlerdir. Мандюкивать [man-dyu-ki-vat'], genellikle birisine doğrudan değil, daha çok bir durumdan duyulan rahatsızlığa karşı kullanılan, kendine dönük bir küfür etme biçimidir. İş yerinde patronuna kızan bir çalışanın masasının altında homurdanması, trafikte sinirlenen bir sürücünün camları kapalıyken söylenmesi veya evde bir şeyin ters gitmesi üzerine kişinin kendi kendine küfretmesi gibi senaryolarda bu fiil kullanılabilir. Plutser-Sarno'nun ağır küfür sözlüğü, bu kelimenin kökenindeki gücü vurgularken, Elistratov'un argo sözlüğü ise gündelik dildeki bu tür dolaylı ve hafifletilmiş kullanımların yaygınlığını ortaya koyar.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
- Uspensky, B. A. (1994). Мифологический аспект русской экспрессивной фразеологии (Rus Ekspresif Frazeolojisinin Mitolojik Boyutu).
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).
