Жося
(Josya)- Pasif homoseksüel erkek: Rus sokak ve hapishane jargonunda pasif eşcinsel erkekleri veya kadınsı davranan erkekleri tanımlamak için kullanılan aşağılayıcı terim.
1. Örnek Cümle:- Среди местной шпаны его все называют жосей. [sri-di mye-snay şpa-nı ye-vo fse na-zı-va-yut jo-syey]
- Yerel serserilerin arasında herkes ona pasif diyor.
2. Örnek Cümle:- В этой камере для жосей отдельные правила. [v e-tay ka-mi-ri dlya jo-syey ad-dyel-nı-ye pra-vi-la]
- Bu hücrede pasifler için ayrı kurallar var.
- Götçük / Kadınsılaştırılmış kaba argo isim
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Жося
Latin Transkripsiyonu: Josya
Okunuşu ve Vurgu: [jo-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime, Rusça kaba argoda kıç veya göt anlamına gelen жопа [jopa] kökünden türetilmiştir. Rus dilinin morfolojik yapısına uygun olarak, bu kaba köke dişil özel isimlerde veya samimi/küçültücü hitaplarda kullanılan ve yumuşatma işlevi gören -ся [-sya] (Vasya, Dusya örneklerinde olduğu gibi) ekinin eklenmesiyle oluşturulmuştur. Bu birleşim, kelimeye hem kaba bir cinsel/anatomik atıf kazandırmakta hem de hedef alınan erkek özneyi dilbilimsel olarak kadınsılaştırarak (feminizasyon) aşağılama amacı gütmektedir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus suç dünyası (Fenya) ve hapishane alt kültüründe, eşcinsellik ve cinsel roller son derece katı hiyerarşik kurallara tabidir. Sovyet döneminden bu yana gelişen Gulag ve cezaevi kast sisteminde, pasif homoseksüel rolündeki mahkumlar en alt tabakada yer alır ve sistemli bir dışlanmaya ve aşağılanmaya maruz kalırlar. Жося terimi, bu kast sisteminde pasif rol üstlenen veya bu şekilde yaftalanan erkekleri tanımlamak için kullanılan damgalayıcı bir argodur. Erkek egemen ve katı heteronormatif Rus sokak ve hapishane kültüründe, bir erkeğin eril statüsünü elinden almak için ona dişil formda bir isim yakıştırılması, dilbilimsel iktidar mekanizmasının tipik bir örneğidir. Gündelik sokak argosunda ise bu kelime, homofobik bir hakaret olarak doğrudan pasif homoseksüelleri veya genel olarak zayıf, korkak ve erkeksi olmadığı düşünülen kişileri aşağılamak amacıyla kullanılır.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Chalidze, V. (1977). Criminal Russia: Essays on Crime in the Soviet Union. Random House.