Жопу драть
(Jopu drat')- Aşırı çaba sarf etmek, canını dişine takmak, yırtınmak (Kaba argo): Bir işi başarmak, bir hedefe ulaşmak veya birilerine yaranmak için kendini helak edecek şekilde, yırtınarak çalışmak.
1. Örnek Cümle:- Я тут жопу деру за копейки, а они даже спасибо не скажут. [ya tut jo-pu di-ru za ka-pyey-ki, a a-ni da-ji spa-si-ba ni ska-jut]
- Ben burada üç kuruş için götümü yırtıyorum, onlar bir teşekkür bile etmiyor.
2. Örnek Cümle:- Не надо жопу драть ради этого проекта, всё равно никто не оценит. [ni na-da jo-pu drat' ra-di e-ta-va pra-yek-ta, fşyo raf-no nik-to ni a-tse-nit]
- Bu proje için kıçını yırtmana gerek yok, nasıl olsa kimse değerini bilmeyecek.
- Götünü yırtmak / Kıçını yırtmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Жопу драть
Latin Transkripsiyonu: Jopu drat'
Okunuşu ve Vurgu: [jo-pu drat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
İfade, kaba dilde kaba et, kalça veya kıç anlamına gelen жопа [jopa] kelimesi ile yırtmak, soymak, kırbaçlamak veya zorlamak anlamına gelen драть [drat'] fiilinin birleşmesinden oluşur. Proto-Slavca kökenli olan *dьrati fiili tarihsel olarak fiziksel bütünlüğü bozmak, derisini yüzmek anlamlarına gelirken; жопа kelimesi ise Slav dillerinde arka bölgeyi tanımlayan kaba ve tabu kabul edilen bir kökten türemiştir. İfadenin birleşik yapısı, aşırı fiziksel güç harcamaktan dolayı kişinin kendi vücuduna (özellikle rektal veya abdominal bölgeye fıtık vb. yollarla) fiziksel zarar vermesi metaforuna dayanmaktadır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus işçi sınıfı, köylülük ve askeri/hapishane (Fenya) kültüründe yoğun fiziksel emeğin ve sömürünün dildeki yansıması oldukça serttir. Bu ifade, özellikle Sovyet dönemindeki ağır sanayileşme hamleleri, zorunlu çalışma kampları (Gulag) ve kolektif çiftliklerdeki (Kolhoz) aşırı çalışma temposuyla doğrudan ilişkilidir. Kişinin hak ettiğinden daha azı için veya tamamen beyhude bir çabayla kendini harap edecek kadar yoğun çalışmasını tanımlamak amacıyla kullanılır. Günlük sokak dilinde ve modern ofis jargonunda ise otoritenin (patronun, komutanın, sistemin) gözüne girmek ya da imkansız bir görevi tamamlamak amacıyla aşırı yırtınan kişileri alaya almak, bazen de kendi zorlu durumunu yakınarak anlatmak için sıkça tercih edilir. Kelime grubu argo sınırında yer almakta olup, resmi ve kibar ortamlarda kullanımı kesinlikle uygun değildir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.