Испражняться
(Isprajnyat'sya)- Sıçmak, dışkılamak (Kaba / İronik): Fizyolojik olarak dışkılama eylemini gerçekleştirmek. Günlük dilde genellikle resmiyetiyle alay etmek amacıyla kaba tonda kullanılır.
1. Örnek Cümle:- Собака опять решила испражняться прямо посреди тротуара. [sa-ba-ka a-pyat' ri-şi-la is-praj-nyat'-sya prya-ma pa-sri-di tra-tu-a-ra]
- Köpek yine tam kaldırımın ortasına sıçmaya karar verdi.
2. Örnek Cümle:- Где здесь можно испражняться без лишних глаз? [gde zdes' moj-na is-praj-nyat'-sya bez liş-nih glas]
- Burada göze batmadan nerede sıçılabilir?
- Ağzına sıçmak, saçmalamak, batırmak (Mecazi / Alaycı): Birinin durmaksızın anlamsız konuşması, fikir dayatması veya bir işi berbat etmesi durumu.
1. Örnek Cümle:- Он начал испражняться своим мнением в комментариях, хотя его никто не спрашивал. [on na-çal is-praj-nyat'-sya sva-im mnye-ni-yem f ka-men-ta-ri-yah, ha-tya yi-vo nik-to ni spra-şı-val]
- Kimse ona sormadığı halde yorumlarda fikriyle sıçıp batırmaya başladı.
2. Örnek Cümle:- Хватит испражняться красноречием, говори прямо и по делу. [hva-tit is-praj-nyat'-sya kras-na-rye-çi-yem, ga-va-ri prya-ma i pa dye-lu]
- Güzel konuşacağım diye sıçıp durmayı bırak, doğrudan ve sadede gelerek konuş.
- Dışkılamak / Bağırsakları boşaltmak / Sıçmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Испражняться
Latin Transkripsiyonu: Isprajnyat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [is-praj-nyat'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Slav kökenli bir kelimedir. Eski Kilise Slavcasındaki пражнити [praj-ni-ti] (boşaltmak, temizlemek) fiilinden türemiştir. Bu kök, Rusçadaki порожний [pa-roj-niy] (boş) kelimesiyle doğrudan bağlantılıdır. Başına gelen ис- [is-] öneki, eylemin dışarıya doğru gerçekleştirildiğini ve tamamlandığını belirtir. Kelimenin asıl anlamı "kendini boşaltmak, bağırsaklarını temizlemek" olup, başlangıçta nötr-kitabi veya tıbbi bir terimken, sokak dilinde ve kaba argoda genellikle sıçmak anlamına gelen срать [srat'] fiilinin daha resmi, ironik veya alaycı bir alternatifi olarak konumlanmıştır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus toplumsal dil kullanımında, fizyolojik ihtiyaçların açıkça dile getirilmesi geleneksel olarak tabu kabul edilir. Bu nedenle, doğrudan kaba sınıfına giren срать [srat'] fiili yerine, edebi veya tıbbi bir terim olan испражняться [is-praj-nyat'-sya] tercih edilir. Ancak bu kelime, sokak jargonunda ve günlük hayatta çoğunlukla ironik ve alaycı bir alt metne sahiptir. Birisinin yersiz, anlamsız veya bıktırıcı konuşmalarını küçümsemek amacıyla "fikirleriyle ortalığı kirletmek" veya "ruhunu boşaltmak" anlamında mecazi olarak da kullanılır. Sovyet cezaevi kültüründe, yani феня [fe-nya] argosunda da fizyolojik eylemler hiyerarşik ve mekansal kurallara tabidir; bu bağlamda kelime, otoriteye karşı bir pasif direniş veya aşağılama eylemini tarif etmek için de kullanılır.
4. KAYNAKÇA
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).