1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Хромосомы давать
Latin Transkripsiyonu: Hromosomı davat'
Okunuşu ve Vurgu: [hra-ma-so-mı da-vat']

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

"Хромосомы давать" [hra-ma-so-mı da-vat'] ifadesi, bilimsel bir terim olan "хромосома" [hra-ma-so-ma] (kromozom) ve Rusçadaki yaygın bir fiil olan "давать" [da-vat'] (vermek) kelimelerinin birleşiminden oluşur. Kelime öbeğinin birebir çevirisi "kromozom vermek"tir. "Хромосома" kelimesi, genetik bilgiyi taşıyan nükleik asitler ve proteinlerden oluşan ipliksi yapıyı tanımlayan, Latince kökenli uluslararası bir biyoloji terimidir. Bu ifadenin etimolojisi, kelimelerin kökenlerinden ziyade, bilimsel bir kavramın son derece kaba ve cinsel bir eylemle ironik bir şekilde yan yana getirilmesiyle ortaya çıkan anlamsal kaymaya dayanır. Elistratov'un (2000) ve Mokienko & Nikitina'nın (2000) çalışmalarında da belirtildiği gibi, bu tür dilsel oyunlar ve kavramların çarpıtılarak argo bağlamda kullanılması, Rus jargonu için karakteristik bir özelliktir. Burada, yüksek bilimsel bir terimin cinsel bir fiille birleştirilmesi, hem alaycı hem de küfürlü bir etki yaratır.

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

"Хромосомы давать" [hra-ma-so-mı da-vat'] ifadesi, Rus argosunda ağız yoluyla cinsel ilişkiyi (oral seks), özellikle de penis veya klitorisi emme/yalama eylemini tanımlayan son derece kaba ve aşağılayıcı bir tabirdir. Bu ifade, genellikle partneri küçümsemek, cinsel eylemin kendisini bayağılaştırmak veya kaba bir mizah yaratmak amacıyla kullanılır. İfadenin gücü ve etkisi, bilimsel, entelektüel ve "yüksek" bir kavram olan "kromozomlar" ile cinsel ve "düşük" bir eylemin yan yana getirilmesinden kaynaklanır. Sannikov'un (1999) "Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili" adlı eserinde incelenen dil oyunlarına iyi bir örnektir; burada dilin ironik, alaycı ve hatta saldırgan potansiyeli sergilenir. Bu tür ifadelerde konuşucu, bir yandan entelektüel bir kelime oyununu ima ederken, diğer yandan da eylemin bayağılığını ve küçümseyiciliğini vurgular. Levin'in (1986) "Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine" adlı çalışmasında ele aldığı gibi, bu tür ifadeler, cinsel partneri bir nesne olarak konumlandırma veya cinsel eylemi aşağılayarak güç dengesi kurma amacı taşıyan pasif-agresif ve küfürlü yapıların bir parçası olarak görülebilir. Bu ifadenin ortaya çıkışı, bilimsel terimlerin popüler kültüre ve dolayısıyla argo kullanıma daha geniş çapta girmesiyle ilişkilidir ve modern Rus argosunun yaratıcılığını ve şok edici gücünü gösteren çarpıcı bir örnektir.

4. KAYNAKÇA

• Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
• Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üзерине).
• Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
• Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
• Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).