1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Хам
Latin Transkripsiyonu: Ham
Okunuşu ve Vurgu: [ham]

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

Rusça kelime olan Хам [ham], İncil'deki Nuh Peygamber'in oğullarından biri olan Ham'ın adından türemiştir. Rivayete göre, Nuh sarhoş olup çıplak yatarken, Ham babasının çıplaklığını görüp kardeşlerine anlatmış, bu saygısız davranış nedeniyle lanetlenmiştir. Bu mitolojik köken, kelimenin Rus dilinde yüzyıllar içinde "kaba, görgüsüz, terbiyesiz, ahlaksız kişi" anlamını kazanmasına yol açmıştır (Vasmer, 1986). Dolayısıyla, kelimenin temel anlamı bir insan tipi olan "görgüsüz" veya "küstah"tır. Ancak argo ve küfür literatüründe, bu kelime, aşağıda açıklanacağı üzere, bambaşka bir anlam kazanmıştır.

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

Хам [ham] kelimesinin Rus kültüründeki birincil anlamı, saygısız, görgüsüz ve kaba davranışlar sergileyen kişileri tanımlar. Bu anlam, özellikle Çarlık Rusyası döneminde soylular ve köylüler arasındaki sınıfsal ayrımda, köylülerin ve hizmetkarların görgüsüzlüğünü ima etmek için kullanılmış; Sovyet döneminde ise genellikle toplumsal normlara uymayan, patavatsız ve düşüncesiz bireyleri nitelendirmek için yaygınlaşmıştır (Zemskaya, 1996; Elistratov, 2000). Bu bağlamda, kelime toplumsal düzenin reddi veya çiğnenmesiyle ilişkilidir.

Ancak, Rus küfür ve argo dünyasında, özellikle yeraltı jargonu olan феня [fe-nya] içinde, kelimelerin anlamları sıkça çarpıtılır, mecazlar ve benzetmelerle yeni ve genellikle şok edici anlamlar yüklenir (Mokienko & Nikitina, 2000; Plutser-Sarno, 2005). Bu çerçevede, "kaba ve görgüsüz kişi" anlamına gelen Хам [ham] kelimesi, son derece ağır ve aşağılayıcı bir küfür olarak erkek cinsel organını, yani "penis"i ifade etmek için kullanılabilir. Bu kullanım, kelimenin orijinal anlamındaki "kabalık" ve "çirkinlik" özelliklerini, cinsel organa atfederek onu iğrenç, aşağılık veya arzu edilmeyen bir nesne olarak tasvir etme amacı taşır. Bu, cinsel organı sadece biyolojik bir yapı olarak değil, aynı zamanda nefret ve aşağılama nesnesi olarak görmeyi sağlayan bir tür disfemizmdir (Levin, 1986). Bu türden aşırı argo kullanımlar, genellikle hapishane kültürü ve kriminal çevrelerde, yani феня [fe-nya] içerisinde, dilin en keskin ve saldırgan biçimini yaratma çabasının bir parçası olarak ortaya çıkar (Likhachev, 1933; Chalidze, 1977). Bu kullanımın amacı, basit bir referanstan öte, dinleyiciyi şoke etmek ve aşağılamak üzerinedir.

4. KAYNAKÇA

• Chalidze, V. (1977). Criminal Russia: Essays on Crime in the Soviet Union. Random House.
• Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
• Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
• Likhachev, D. S. (1933). Черты первобытного примитивизма воровской речи (Hırsız Dilindeki İlkel Primitivizm Özellikleri).
• Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
• Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
• Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).
• Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).