Досирать
(Dosirat')- Sıçmayı bitirmek (Biyolojik eylemi kaba dille tamamlama): Başlanmış olan dışkılama eylemini sonlandırmak.
1. Örnek Cümle:- Дай мне спокойно досирать, чего ты ломишься в дверь? [day mnye spa-koy-na da-si-rat', çi-vo tı lo-miş-sya v dver'?]
- Bırak da huzurla sıçıp bitireyim, kapıyı ne kırıp duruyorsun?
2. Örnek Cümle:- Он ушёл в туалет досирать. [on u-şol f tu-a-lyet da-si-rat']
- Sıçıp bitirmek için tuvalete gitti.
- Bir işi tamamen batırmak, içine etmeyi tamamlamak (Mecazi kaba anlam): Bir süreci veya işi tamamen mahvedene kadar durmamak.
1. Örnek Cümle:- Он уже испортил всё, осталось только досирать этот проект. [on u-je is-por-til fsyo, a-sta-las' tol'-ka da-si-rat' e-tat pra-yekt]
- Zaten her şeyi mahvetti, geriye sadece bu projenin içine tamamen sıçıp bitirmesi kaldı.
2. Örnek Cümle:- Не мешай ему досирать то, что он начал. [nye mi-şay ye-mu da-si-rat' to, şto on na-çal]
- Bırak, başladığı işin içine tamamen sıçıp bitirmesine engel olma.
- Sıçmayı bitirmek / Sıçıp tamamlamak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Досирать
Latin Transkripsiyonu: Dosirat'
Okunuşu ve Vurgu: [da-si-rat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Rusçada eylemin tamamlandığını, sonuna ulaşıldığını bildiren до- [da-] ön eki ile boşaltım eylemini ifade eden kaba ve küfürlü срать [srat'] (sıçmak) fiilinin birleşiminden türetilmiştir. Kelimenin kökeni Proto-Slavca *srati [sra-ti] biçimine kadar uzanır. Fiil gövdesindeki ünlü değişimiyle oluşan сер-/сир- [ser-/sir-] kökü, tarihsel süreçte kaba dilde ve argoda aktifliğini korumuştur. Досирать [da-si-rat'] biçimi, eylemin süreklilik (imperfective) yönünü gösterir ve başlanmış olan sıçma eyleminin nihayete erdirilmesi sürecini anlatır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Sözcük, Rus kaba günlük konuşma dilinde ve sokak jargonunda doğrudan fizyolojik bir ihtiyacın giderilmesinin tamamlanmasını ifade eder. Bununla birlikte, Rus dilinin küfür yapısındaki anlamsal genişleme mekanizmaları doğrultusunda bu ifade mecazi anlamlar da kazanmıştır. Cezaevi kültürü ve argosu yani феня [fe-nya] içinde veya askeri kışla, şantiye gibi sert erkek egemen ortamlarda, bir işin, sürecin veya durumun tamamen berbat edilmesini, yani "işin içine sıçıp sıvama eyleminin" sonuna kadar götürülmesini ifade etmek için kullanılır. Sabırsızlık, bıkkınlık ve öfke tonu taşıyan diyaloglarda, eylemi gerçekleştiren kişiye yönelik kaba bir müdahale veya tepki ünlemi olarak sıklıkla karşımıza çıkar.
4. KAYNAKÇA
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Küfür Sözlüğü). Limbus Press.
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского argо (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).