Досикать
(Dosikat')- İşemeyi tamamlamak (Fizyolojik anlam): İdrar torbasını tamamen boşaltmak, çişini sonuna kadar yapıp bitirmek.
1. Örnek Cümle:- Подожди минуту, мне надо досикать. [pa-da-jdi mi-nu-tu, mnye na-da da-si-kat']
- Bir dakika bekle, çişimi bitirmem lazım.
2. Örnek Cümle:- Ребёнок никак не может досикать, постоянно отвлекается. [ri-byo-nak ni-kak nye mo-jet da-si-kat', pas-ta-yan-na at-vli-ka-it-sya]
- Çocuk bir türlü çişini bitiremiyor, sürekli dikkati dağılıyor.
- Bir süreci zorlukla bitirmek veya sabretmek (Alaycı/Mecazi): Sıkıntılı, bezdirici bir durumu veya bekleyişi nihayete erdirmek.
1. Örnek Cümle:- Ну давай уже, досикай свои дела, и поехали. [nu da-vay u-je, da-si-kay sva-i di-la, i pa-ye-ha-li]
- Hadi ama artık, şu işlerini bir an önce bitir de gidelim.
- İşemeyi tamamlamak / Son damlasına kadar işemek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Досикать
Latin Transkripsiyonu: Dosikat'
Okunuşu ve Vurgu: [da-si-kat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Rusçada bir eylemin tamamlanmasını, sonuna kadar götürülmesini ifade eden до- [da-] ön eki ile halk ağzında ve çocuk dilinde "işemek, çiş yapmak" anlamına gelen сикать [si-kat'] fiilinin birleşmesinden türemiştir. Сикать [si-kat'] eylemi, daha kaba bir sokak ağzı kökeni olan ссать [ssat'] fiiline kıyasla daha hafif, çocuksu veya gayriresmi bir tona sahiptir. Proto-Slavca сьцати [sıcati] köküne kadar uzanan bu kelime ailesi, idrar boşaltma eyleminin fizyolojik ses yansımasından (yansıma sözcük / onomatopoeia) türemiştir. Досикать [da-si-kat'] ise bu eylemin tamamen bitirilmesini, sonlandırılmasını ifade eden tamamlanmışlık (perfective) biçimidir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Bu sözcük, fizyolojik bir ihtiyacın giderilmesinin ötesinde, Rus halk argosunda ve gündelik dilde çeşitli mecazi anlamlar kazanmıştır. Temel olarak birinin işeme eylemini nihayete erdirmesini anlatırken kullanılır. Ancak sokak jargonunda ve samimi/kaba arkadaş ortamlarında bir işin yarım bırakılmaması, sonuna kadar sabredilmesi veya bir sürecin zorlukla da olsa tamamlanması anlamında ironik bir benzetme olarak da karşımıza çıkabilir. Örneğin, uzun süren bir bekleyişin veya sıkıntılı bir durumun nihayet sona ermesi durumunda alaycı bir üslupla bu kelimeye başvurulabilir. Çocuk yetiştirme kültüründe annelerin çocuklarına yönelik komutlarında kaba-samimi bir ton olarak da yer bulur. Edebi veya resmi dilde asla yer almayan bu kelime, Rus toplumunun en doğal ve sansürsüz fizyolojik süreçleri dile aktarma biçiminin tipik bir örneğidir.
4. KAYNAKÇA
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).