Домандюриться
(Domandyuritsya)- Amacına ulaşmak, başarmak, sonuca varmak (genellikle beklenmedik bir şekilde, zorluklarla, dolambaçlı yollarla veya şans eseri): Bir şeyi uzun uğraşlar, hatalı adımlar, kararsızlıklar veya sıra dışı yöntemlerle, bazen de şans eseri nihayete erdirmek. Bu, olumlu veya olumsuz bir sonuca varmak anlamına gelebilir.
1. Örnek Cümle:- Я всё-таки домандюрился до того, что мне выделили отдельный кабинет. [ya fyo-tak da-man-dyu-ril-sya da ta-vo, şto mne vı-di-li-li at-del'-nıy ka-bi-net'.]
- Sonunda uğraşa uğraşa ayrı bir oda ayarlatmayı başardım.
2. Örnek Cümle:- Домандюрился до того, что его выгнали с работы. [da-man-dyu-ril-sya da ta-vo, şto yi-vo vıg-na-li s ra-bo-tı.]
- Uğraşmaktan uğraşmaktan işten kovulmaya kadar vardı işi.
- Uğraşa uğraşa başarmak/nihayete erdirmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Домандюриться
Latin Transkripsiyonu: Domandyuritsya
Okunuşu ve Vurgu: [da-man-dyu-rit'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Домандюриться [da-man-dyu-rit'-sya] fiili, Rusçanın kaba ve argoda kullanılan köklerinden türemiştir. Fiil, kadın cinsel organı anlamına gelen kaba манда [man-da] kelimesinden türeyen ve "oyalanmak, işi savsaklamak, beceriksizce davranmak" gibi anlamlara gelen мандить [man-dit'] fiili ile yakından ilişkilidir. Kelimenin başına eklenen до- [do-] ön eki, bir eylemin tamamlanmasını veya bir hedefe ulaşılmasını ifade ederken, sonundaki -ся [-sya] dönüşlülük (reflexivity) veya karşılıklılık (reciprocity) bildirerek eylemin öznenin kendisi üzerinde gerçekleştiğini veya öznenin bir sonuca ulaştığını vurgular. Bu bağlamda, kelimenin etimolojik çekirdeği "bir şeyler yaparak (genellikle savsaklayarak, oyalanarak veya beceriksizce) bir sonuca ulaşmak" fikrine dayanır. Vasmer'in etimolojik sözlüğü gibi kaynaklar, bu tür kelime köklerinin tarihsel gelişimine ışık tutmaktadır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Домандюриться [da-man-dyu-rit'-sya] kelimesi, Rus argosunda bir hedefe ulaşmayı veya bir sonuca varmayı ifade etmek için kullanılır; ancak bu başarı genellikle doğrudan, planlı veya beklenen bir şekilde gerçekleşmez. Daha ziyade, uzun süreli bir oyalanma, beceriksizce çabalar, şans eseri gelişmeler ya da beklenmedik bir dizi olay sonucunda bir sonuca varıldığını ima eder. Bu fiil, hem olumlu (istenilen bir şeyi elde etmek) hem de olumsuz (istenmeyen bir duruma düşmek) sonuçlar için kullanılabilir ve çoğu zaman konuşmacının bir miktar bıkkınlığını, alaycılığını veya ironisini içerir. Örneğin, bir kişi çok çaba harcamadan veya yanlış yöntemlerle bir amaca ulaşırsa, bu fiil kullanılarak "uğraşmaktan uğraşmaktan nihayet başardın" gibi bir anlam ifade edilebilir. Kriminal argo (феня [fe-nya]) ve genel halk jargonu içinde kök salmış olan bu tür kelimeler, çoğu zaman toplumun belirli katmanlarının bürokratik engellere, zorluklara veya genel yaşam koşullarına karşı geliştirdiği "bir şekilde işleri halletme" veya "başarıyı şans eseri yakalama" zihniyetini yansıtır. Bu fiil, Rus dilindeki ağır küfür köklerinin (bu konuda Plutser-Sarno'nun çalışmaları önemlidir) ne kadar üretken olabileceğinin ve temel bir tabu kelimenin nasıl farklı anlam ve nüanslarda kullanılabileceğinin tipik bir örneğidir. Kelime, resmiyetten uzak, samimi veya kaba ortamlarda sıkça duyulur ve genellikle bir durumun beklenmedik veya dolambaçlı bir şekilde sonuçlandığını vurgular.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.