Домандохать
(Domandohat')- Zorla, sürünerek veya büyük bir güçlükle bir yere varmak (Ulaşmak / Kendini zor atmak): Aşırı yorgunluktan, sarhoşluktan, olumsuz hava koşullarından veya yolun çok uzun olmasından ötürü bir yere ancak canı çıkarak, büyük çaba harcayarak ulaşabilmek durumunu ifade eder.
1. Örnek Cümle:- Кое-как домандохали до дома в этой метели. [ko-ye-kak da-man-do-ha-li da do-ma v e-tay mi-te-li]
- Bu tipide eve zar zor, canımız çıkarak varabildik.
2. Örnek Cümle:- Ты посмотри на него, он едва домандохал до кровати и сразу вырубился. [tı pas-mat-ri na ni-vo, on yid-va da-man-do-hal da kra-va-ti i s-ra-zu vı-ru-bilsya]
- Şuna bak, yatağa kendini zor sürükledi ve anında sızdı.
- Sürünerek varmak / Canı çıkarak bir yere ulaşmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Домандохать
Latin Transkripsiyonu: Domandohat'
Okunuşu ve Vurgu: [da-man-do-hat]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Rusçada yön, sınır veya bir eylemin tamamlanarak hedefe ulaşıldığını bildiren до- [da-] ön eki ile kadın cinsel organı anlamına gelen kaba ve ağır küfür kökü манда [man-da] kelimesinin birleşiminden türetilmiştir. Bu iki yapıya fiil yapım eki olan -охать [-ahat'] eklenerek oluşturulmuştur. Dilbilimsel açıdan, Rusçanın zengin argo ve küfür sisteminde, standart hareket bildiren eylemlerin yerine son derece kaba ve ekspresif cinsel organ kökenli köklerin getirilmesiyle yeni eylemler türetilmesi oldukça yaygın bir morfolojik mekanizmadır. Bu kelime, gitmek anlamına gelen standart дойти [day-ti] veya zorlukla sürüklenmek anlamına gelen дотащиться [da-ta-şit-sa] fiillerinin son derece kaba ve yüksek düzeyde duygusal tepki içeren bir alternatifidir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Sokak argosu ve cezaevi alt kültüründe, yani ünlü феня [fe-nya] jargonunda bu tür cinsel kökenli eylemler, fiziksel olarak son derece yorucu, yıpratıcı ve bıktırıcı süreçleri tanımlamak amacıyla kullanılır. Bir yere normal bir şekilde yürüyerek gitmek yerine bu kelimenin tercih edilmesi, eylemi gerçekleştiren kişinin fiziksel olarak tamamen tükendiğini, yolun çok meşakkatli olduğunu veya varış noktasının anlamsız ya da can sıkıcı olduğunu vurgulamayı amaçlar. Rusçanın küfür ve argo haznesinde cinsel organ isimlerinin bu şekilde devingenlik ve fiziksel eylemlilik bildiren yapılara dönüştürülmesi, dil oyunlarının ve toplumsal tabuları sarsarak duygusal boşalım sağlama amacının bir yansımasıdır. Konuşucu, hedef noktaya ulaştığında hissettiği bıkkınlığı ve harcadığı aşırı enerjiyi bu ağır ifadeyle kelimelere döker. Kelime, sıradan halk dilinde, sokak gençliği arasında ve ağır iş koşullarında çalışan işçilerin dilinde sıklıkla karşılık bulur.
4. KAYNAKÇA
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Küfür Sözlüğü). Limbus Press.
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).