Дать пизды
(Dat' pizdı)- Ağzını burnunu dağıtmak, fena dövmek, eşek sudan gelinceye kadar pataklamak: Birine yoğun fiziksel şiddet uygulamak, ağır şekilde darp etmek.
1. Örnek Cümle:- Я тебе сейчас дам пизды, если не замолчишь. [ya ti-bye şi-ças dam piz-dı, yes-li ni za-mal-çiş]
- Sessiz olmazsan şimdi senin ağzını burnunu dağıtırım.
2. Örnek Cümle:- Местные пацаны пообещали дать пизды чужакам. [myes-nı-ye pa-tsa-nı pa-a-byi-şa-li dat' piz-dı çu-ja-kam]
- Mahallenin çocukları yabancılara günlerini göstermeye (dayak atmaya) söz verdi.
- Bozguna uğratmak, darmadağın etmek, canına okumak: Rakibini, düşmanını veya karşı tarafı ağır bir yenilgiye uğratmak, ezici üstünlük sağlamak.
1. Örnek Cümle:- Наши вчера соперникам так дали пизды на поле! [na-şı fçi-ra sa-pyer-ni-kam tak da-li piz-dı na po-lye]
- Bizimkiler dün sahada rakiplerin canına okudu!
2. Örnek Cümle:- Мы им дадим пизды в следующем матче. [mı im da-dim piz-dı f slye-du-yu-şşem mat-çe]
- Gelecek maçta onları darmadağın edeceğiz.
- [Kadın cinsel organı] vermek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Дать пизды
Latin Transkripsiyonu: Dat' pizdı
Okunuşu ve Vurgu: [dat' piz-dı]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu deyim, Rusça eylem bildiren дать [dat'] (vermek) fiili ile dişi cinsel organı anlamına gelen ve Rusçanın en üretken küfür köklerinden biri olan пизда [piz-da] kelimesinin ismin -i hali (genitif) formu olan пизды [piz-dı] sözcüğünün birleşmesinden oluşur. Kelimenin kökeni Proto-Slavca *pizda köküne dayanmakta olup, tarihsel olarak beden parçalarını ve tabu nesneleri tanımlayan arkaik yapılardan evrilmiştir. Argo dilbilimde, cinsel anatomiye atıfta bulunan temel kökler, fiilleştirildiklerinde veya belirli edatlarla öbekleştiklerinde fiziksel şiddet, zarar verme, tahrip etme veya ağır mağlubiyete uğratma anlamları kazanırlar. Bu kelime grubunda da cinsel organ ismi, somut fiziksel darbelerin ve acımasızca dövmenin bir metaforuna dönüşmüştür.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus sokak kültüründe, askeriye jargonunda ve hapishane dili olan феня [fe-nya] argosunda bu ifade, birine fiziksel olarak çok ağır saldırmak, dövmek veya bir grubu tamamen ezmek anlamında kullanılan en yaygın kaba ifadelerden biridir. Rusça küfür kültüründe, dişi cinsel organı üzerinden türetilen ifadeler genellikle yıkıcı ve saldırgan bir enerjiyi temsil eder. Deyim sadece sokak kavgalarında fiziksel olarak birini hırpalamayı değil, aynı zamanda spor müsabakalarında rakiplerini ağır bir yenilgiye uğratmayı, askeri çatışmalarda düşmanı bozguna uğratmayı veya bir tartışmada birini tamamen susturmayı da ifade eder. Bu ifadenin edilgen (pasif) hali olan получить пизды [pa-lu-çit' piz-dı] (dayak yemek, bozguna uğramak) ve refleksif tek kelimelik versiyonu olan опиздюлиться [a-piz-dyu-lit-sya] da sokak jargonunda oldukça sık kullanılır. Sosyolojik olarak, otoriteye karşı isyan, erkek egemen sokak grupları arasındaki hiyerarşiyi belirleme ve güç gösterisi durumlarında temel bir tehdit ve meydan okuma cümlesidir.
4. KAYNAKÇA
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Küfür Sözlüğü). Limbus Press.
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.