Бздун
(Bzdun)- Sürekli gaz çıkaran, osuran kimse: Fiziksel olarak sürekli gaz kaçıran veya kokutan kişileri hedef alan kaba hitap şekli.
1. Örnek Cümle:- Ну ты и бздун, опять всю комнату завонял. [nu tı i bz-dun, a-pyat' fsyu kom-na-tu za-va-nyal]
- Tam bir osurukçusun, yine bütün odayı kokuttun.
2. Örnek Cümle:- Держись подальше от этого бздуна. [dir-jis' pa-dal'-şi at e-ta-va bz-du-na]
- Şu yel salandan uzak dur.
- Korkak, tırsık, pısırık kimse (Mecazi/Sosyal argo): En ufak bir tehlike veya risk karşısında hemen korkup geri adım atan, cesaretsiz kişi.
1. Örnek Cümle:- Не будь бздуном, пойдём и поговорим с ними напрямую. [ni bud' bz-du-nom, pay-dyom i pa-ga-va-rim s ni-mi na-pryam-yu]
- Tırsıklık yapma, gidip onlarla doğrudan konuşalım.
2. Örnek Cümle:- Этот бздун испугался первого же шороха и сразу убежал. [e-tat bz-dun is-pu-gal-sya şo-ra-ha i sra-zu u-bi-jal]
- Bu korkak en ufak bir tıkırtıdan tırsıp hemen kaçtı.
- Sürekli yel salan / Osurukçu
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Бздун
Latin Transkripsiyonu: Bzdun
Okunuşu ve Vurgu: [bz-dun]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime, Proto-Slavca yansımalı (onomatopeik) bir kök olan ve ses çıkarmadan ya da pis kokutarak gaz çıkarmak anlamına gelen *bzděti fiilinden türemiştir. Rusçadaki modern karşılığı olan бздеть [bzdet'] fiili ile doğrudan bağlantılıdır. Kelimenin sonundaki -ун [-un] eki, Rusçada belirli bir eylemi veya fiziksel durumu alışkanlık haline getirmiş, bu özellikle karakterize edilen kişileri tanımlayan bir yapım ekidir (örneğin: болтун [bal-tun] - geveze, крикун [kri-kun] - yaygaracı). Dolayısıyla kelimenin tarihsel ve etimolojik olarak ilk anlamı "sürekli yel salan, osuran kişi"dir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus kaba argosunda ve sokak dilinde bu kelime iki farklı düzlemde karşımıza çıkar. Birinci düzlem, doğrudan sindirim sistemi üzerinden fiziksel bir eylemi niteleyen kaba bir alay ifadesidir. İkinci ve çok daha yaygın olan sosyokültürel düzlem ise "korkak, tırsık, pısırık" anlamıdır. Doğu Slav ve Rus argo kültüründe fizyolojik reaksiyonlar ile psikolojik durumlar arasında kaba analojiler kurulması yaygındır. Korku anında bağırsak kontrolünün kaybedilmesi veya istemsiz gaz kaçırılması olgusuna dayanan bu metafor, korkak insanları tanımlamak için бздеть (korkmak, tırsıp altına kaçırmak) fiilini üretmiş, bu eylemi yapan kişiye de бздун denmiştir. Özellikle cezaevi ortamında (Fenya), askeri kışlalarda ve sokak çetelerinde, riskli durumlarda sorumluluk almayan, tehlikeyi görünce hemen geri çekilen veya arkadaşlarını yarı yolda bırakan güvenilmez ve zayıf karakterli kişileri aşağılamak için sıklıkla bu kelime kullanılır.
4. KAYNAKÇA
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.