Бардак
(Bardak)- Genelev / Fuhuş Yuvası (Kaba ve Tarihsel Argo): Cinsel ilişki ticareti yapılan kuralsız mekan, kerhane.
1. Örnek Cümle:- Устроили тут настоящий бардак! [ust-ro-i-li tut na-sta-ya-şiy bar-dak]
- Burayı resmen geneleve çevirdiniz!
2. Örnek Cümle:- В этом районе на каждом шагу были бардаки. [v e-tam ra-yo-ni na kaj-dam şa-gu bı-li bar-da-ki]
- Bu mahallede her adım başı genelevler vardı.
- Karmaşa / Düzensizlik / Kaos (Gündelik Argo ve Sokak Dili): Hiçbir kuralın veya düzenin işlemediği, aşırı dağınık veya berbat durumdaki yer ya da durum.
1. Örnek Cümle:- Уберись в комнате, что за бардак ты устроил? [u-bi-ris' f kom-na-ti, şto za bar-dak tı ust-ro-il]
- Odana çeki düzen ver, bu ne biçim dağınıklık yaratmışsın böyle?
2. Örnek Cümle:- В стране полный бардак, никто ничего не контролирует. [f stra-nye pol-nıy bar-dak, nik-to ni-çi-vo ni kan-tra-li-ru-yet]
- Ülkede tam bir kaos var, kimse hiçbir şeyi kontrol etmiyor.
- Genelev / Kerhane / Dağınıklık / Karmaşa / Kaos
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Бардак
Latin Transkripsiyonu: Bardak
Okunuşu ve Vurgu: [bar-dak]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelimenin kökeni tarihsel olarak Türk dillerine dayanmaktadır. Eski Türkçede ve Osmanlı Türkçesinde toprak kap, su bardağı veya sürahi anlamına gelen "bardak" sözcüğü, Rusçaya da aynı şekilde bir kap/kap kacak ismi olarak geçmiştir. Ancak 19. yüzyılın sonlarında ve 20. yüzyılın başlarında Rus argosunda radikal bir anlamsal kayma yaşamıştır. Bu süreçte kelime, denetimsiz, kuralsız ve ahlaki sınırların olmadığı fuhuş mekanlarını, yani genelevleri (публичный дом / дом терпимости) tanımlamak için kullanılmaya başlanmıştır. Anlamsal genişleme, kapalı ve gürültülü mekanlardaki düzensizliğin, karmaşanın ve gürültünün su kabı içindeki çalkantıya veya kap kacak karmaşasına benzetilmesiyle ya da o dönemdeki diğer sokak argosu kelimelerinin etkisiyle şekillenmiştir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus toplumsal yapısında ve dil tarihinde bu kelime iki ana aşamadan geçmiştir. İlk olarak, Çarlık Rusyası'nın son dönemlerinde ve Sovyetler Birliği'nin erken yıllarında kelime doğrudan "genelev" veya "fuhuş yuvası" (дом ебли) anlamıyla sokak jargonunda (Mat) yer edinmiştir. İkinci aşamada ise, Sovyet dönemindeki toplumsal disiplin arayışı, bürokrasi ve gündelik yaşam zorlukları içerisinde kelime metaforik bir anlam kazanmıştır. Bir genelevdeki kaos, gürültü, kuralsızlık ve denetimsizlik durumu; düzensiz evler, berbat durumdaki iş yerleri, işlemeyen devlet kurumları ve genel idari kaos için mükemmel bir tanımlayıcı haline gelmiştir. Böylece kelime, orijinal cinsel/fuhuş odaklı anlamından kısmen sıyrılarak, Rusçanın en popüler ve en sık kullanılan "kaos, aşırı düzensizlik, karmaşa" kelimesi haline gelmiştir. Günümüzde Rusya'da siyasi istikrarsızlıklardan, bir odanın dağınıklığına kadar her türlü karmaşayı ifade etmek için her toplumsal tabakadan insan tarafından (hafif kaba bir tonda olsa da) yaygın olarak kullanılmaktadır.
4. KAYNAKÇA
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.