Заебуриваться
(Zayeburivatsya)- Aşırı çalışmaktan helak olmak, canı çıkmak, amele gibi çalışıp bitkin düşmek: Ağır fiziksel veya zihinsel emek harcayarak tüm enerjisini tüketmek.
1. Örnek Cümle:- Я сегодня весь день на стройке заебуривался, ног не чувствую. [ya si-vod-nya ves' den' na stroy-ki za-yi-bu-ri-val-sya, nok ni çust-vu-yu]
- Bugün bütün gün şantiyede canım çıkana kadar çalıştım, ayaklarımı hissetmiyorum.
2. Örnek Cümle:- Хватит заебуриваться на этой работе за копейки. [hva-tit za-yi-bu-ri-vat-sya na e-tay ra-bo-ti za ka-pey-ki]
- Üç kuruş için bu işte canını dişine takıp helak olmaktan vazgeç artık.
- Bir işin içine tamamen gömülmek ve dünyadan soyutlanarak yorulmak: Kendini zorlu bir göreve aşırı derecede kaptırıp bitkin duruma gelmek.
1. Örnek Cümle:- Он опять заебурился в свои чертежи и забыл про обед. [on a-pyat' za-yi-bu-ril-sya f sva-i çir-ti-ji i za-bıl pra a-byet]
- Yine çizimlerinin içine gömülüp kayboldu, öğle yemeğini bile unuttu.
- Sikile sikiye yorulmak / Kendini helak edercesine işe gömmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Заебуриваться
Latin Transkripsiyonu: Zayeburivatsya
Okunuşu ve Vurgu: [za-yi-bu-ri-vat-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçadaki en aktif ve üretken dört ana küfür kökünden biri olan ебать [yi-bat'] (sikmek) eyleminden türetilmiştir. Kelime yapısı morfolojik olarak incelendiğinde; eylemin aşırılığını veya tamamlanmışlığını bildiren за- [za-] ön eki, argo kelimelere yoğunluk ve pekiştirme kazandıran -ур- [-ur-] eki, eylemin sürekliliğini ve tekrarlılığını bildiren -ива- [-iva-] eki ve dönüşlülük bildiren -ся [-sya] son ekinin birleşimiyle oluştuğu görülür. Kelime, standart argo yorulma ifadesi olan заебаться [za-yi-bat-sya] (sikilmek, aşırı yorulmak) ile standart dildeki zabudri- [za-bu-rit-sya] (derine inmek, bir yere kapanmak, gözden kaybolmak) fiilinin dilsel bir etkileşimi (kontaminasyonu) sonucu ortaya çıkmıştır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus sokak kültürü ve kaba günlük kullanımda, küfür kökenli fiiller sadece muhatabı aşağılamak için değil, aynı zamanda yaşamın zorluklarını, ağır iş koşullarını ve yıpranmışlığı en güçlü tonlarla betimlemek için kullanılır. Заебуриваться [za-yi-bu-ri-vat-sya] fiili de bu üretkenliğin en tipik örneklerindendir. Standart yorulma ifadesi olan уставать [us-ta-vat'] kelimesinin yetersiz kaldığı, kişinin işin altında ezildiği ve enerjisinin son damlasına kadar tükendiği durumlarda bu kaba ifadeye başvurulur. Özellikle işçi sınıfı, şantiye çalışanları, madenciler veya ağır zihinsel emek harcayan mühendislik/yazılım çevreleri arasında yaygındır. Kelimenin bünyesinde barındırdığı 'derine kazmak' ve 'gömülmek' iması, kişinin yaptığı zorlu işe kendini tamamen kaptırarak dış dünyadan soyutlanması ve bu süreçte kendini adeta helak etmesi durumunu tanımlar.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Küfür Sözlüğü). Limbus Press.