Затейник
(Zateynik)- Erkek cinsel organı (Yarrak / Sik): Kaba ve mizahi argoda erkeklik organını nitelemek için kullanılan bir örtmece.
1. Örnek Cümle:- Доставай своего затейника, пора делом заняться. [das-ta-vay sva-yi-vo za-tyey-ni-ka, pa-ra dye-lam za-nyat-sya]
- Çıkar şu aletini, işe başlama vakti geldi.
2. Örnek Cümle:- И что ты стоишь, зажав своего затейника в кулаке? [i şto tı sta-yiş, za-jaf sva-yi-vo za-tyey-ni-ka f ku-la-kye]
- Ne dikiliyorsun öyle, aletini avucuna sıkıştırmış halde?
- Eğlendirici / Oyun kurucu / Şakacı / Organizatör
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Затейник
Latin Transkripsiyonu: Zateynik
Okunuşu ve Vurgu: [za-tyey-nik]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Rusçada standart dilde eğlendirici, oyun kurucu, organizatör veya şakacı anlamına gelen затейник [za-tyey-nik] kelimesi, köken olarak girişim, plan, eğlenceli fikir anlamına gelen затея [za-tye-ya] kelimesinden ve nihayetinde bir işe girişmek, başlatmak anlamına gelen затеять [za-tye-yat'] fiilinden türetilmiştir. Argo ve kaba dildeki kullanımı ise bu kelimenin taşıdığı "eğlenceyi başlatan, oyun kuran, hareketlilik sağlayan unsur" anlamının ironik ve somut bir metaforla erkek cinsel organına yakıştırılmasıyla ortaya çıkmıştır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Sovyetler Birliği döneminde sanatoryumlar, gençlik kampları ve devlet dinlenme tesislerinde insanları eğlendirmek, toplu oyunlar ve etkinlikler organize etmekle görevli devlet memurlarına массовик-затейник [mas-sa-vik za-tyey-nik] denirdi. Bu figür, Sovyet popüler kültüründe her zaman neşeli, hiperaktif, bazen de zoraki ve yapay bir neşe saçmaya çalışan karikatürize bir karakter olarak algılanmıştır. Gündelik dilin kaba argo ve mizah katmanında, bu "herkesi harekete geçiren, işin eğlence kısmını üstlenen" figürün adı, doğrudan erkek cinsel organı anlamına gelen хуй [huy] kelimesinin yerine ikame edilmiştir. Cinsel birleşmedeki aktif rolü ve fiziksel olarak "eğlenceyi veya aksiyonu başlatan nesne" olması nedeniyle bu kelime, eril bir övünç, alay veya doğrudan kaba bir adlandırma olarak yaygınlaşmıştır. Özellikle erkek grupları arasındaki samimi, kaba sohbetlerde veya cinsel imalı fıkralarda, doğrudan en ağır küfür köklerini kullanmaktan kaçınıp daha dolaylı ama aynı derecede kaba bir mizah yaratılmak istendiğinde tercih edilir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Küfür Sözlüğü). Limbus Press.