Засопливеть
(Zasoplivet')- Bel soğukluğu kapmak (Cinsel yolla bulaşan gonore hastalığına yakalanmak): Sokak argosunda üretral akıntıya atıfla bel soğukluğuna yakalanma durumunu ifade eder.
1. Örnek Cümle:- Похоже, наш приятель где-то успел засопливеть. [pa-ho-ja, naş pri-ya-til gde-ta us-pyel za-sap-li-vyet']
- Görünüşe göre bizimki bir yerde bel soğukluğu kapmayı becermiş.
2. Örnek Cümle:- Если будешь спать со всеми подряд без гондона, быстро засопливеешь. [yes-li bu-deş spat' sa fse-mi pad-ryat bez gan-da-na, bıs-tra za-sap-li-vi-yeş]
- Kondomsuz önüne gelenle yatarsan, çabucak bel soğukluğu kaparsın.
- Burnu akmak / Nezle olmak (Gündelik hafif kaba/alaycı kullanım): Soğuk algınlığına yakalanıp sümük salgılamaya başlamak.
1. Örnek Cümle:- Оденься теплее, а то уже засопливел на ветру. [a-den'-sya tip-le-ye, a to u-je za-sap-li-vil na vit-ru]
- Sıkı giyin, rüzgarda şimdiden sümüklerin akmaya başladı (sümüklendin).
- Sümüklenmek / Burnu akmaya başlamak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Засопливеть
Latin Transkripsiyonu: Zasoplivet'
Okunuşu ve Vurgu: [za-sap-li-vyet']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçada sümük anlamına gelen сопли [sop-li] isminden türetilmiştir. Başına gelen за- [za] ön eki, bir eylemin başlangıcını veya o duruma geçişi ifade eder. Kelimenin birincil ve düz anlamı "sümüklenmek, soğuk algınlığı sebebiyle burnu akmaya başlamak"tır. Ancak tıp dışı sokak jargonunda, burun akıntısı ile bel soğukluğu hastalığının (gonore) üretral akıntısı arasındaki fiziksel benzerlik üzerinden yapılan kaba bir benzetmeyle anlam kaymasına uğramıştır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus sokak argosunda ve özellikle kapalı erkek topluluklarında (askeri koğuşlar, hapishaneler, gençlik çeteleri) cinsel yolla bulaşan hastalıklar çoğunlukla alaycı, küçümseyici ve kaba bir dille adlandırılır. Bel soğukluğu hastalığı anlamına gelen триппер [trip-pir] kelimesinin yarattığı tabuyu ve ciddiyeti hafifletmek veya onunla dalga geçmek için bu hastalığın en belirgin semptomu olan akıntı, doğrudan nezle akıntısına benzetilmiştir. Bu doğrultuda, üretral bölgeden gelen iltihaplı akıntıyı sümüğe benzeten sokak kültürü, bel soğukluğu kapma eylemini tanımlamak için засопливеть [za-sap-li-vyet'] fiilini kullanmaya başlamıştır. Bu kullanım, cinsel yolla bulaşan hastalıkları normal bir soğuk algınlığıymış gibi basitleştirerek sunan, aynı zamanda hastalanan kişiyi kaba bir dille aşağılayan tipik bir sosyodilbilimsel savunma mekanizması ve mizah aracıdır.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского argо (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).