Запускать глаза за пазуху
(Zapuskat' glaza za pazuhu)- Bir kadının göğüslerine veya dekoltesine dik dik bakmak, göğüslerini süzmek: Erkeklerin kadınların göğüs bölgesine şehvetle veya ısrarla bakmasını tanımlayan kaba ve tasvir edici argo ifade.
1. Örnek Cümle:- Хватит запускать глаза мне за пазуху, смотри в лицо! [hva-tit za-pus-kat' gla-za mnye za pa-zu-hu, sma-tri f li-tso]
- Göğüslerimi süzüp durmayı bırak da yüzüme bak!
2. Örnek Cümle:- Он весь вечер только и делал, что запускал глаза ей за пазуху. [on ves' vye-çir tol'-ka i dye-lal, şto za-pus-kal gla-za yey za pa-zu-hu]
- Bütün akşam tek yaptığı kızın dekoltesine dik dik bakmaktı.
- Gözleri koyun (göğüs boşluğu) içine salmak / Gözlerini dekolteye sokmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Запускать глаза за пазуху
Latin Transkripsiyonu: Zapuskat' glaza za pazuhu
Okunuşu ve Vurgu: [za-pus-kat' gla-za za pa-zu-hu]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
İfade, Rusçadaki запускать [za-pus-kat'] (fırlatmak, salmak, içeri sokmak) fiili, глаза [gla-za] (gözler) ismi, за [za] (arkasına, içine) edatı ve пазуха [pa-zu-ha] (göğüs boşluğu, koyun, elbisenin göğüs kısmı) isminin birleşmesiyle oluşmuştur. Tarihsel olarak пазуха [pa-zu-ha], geleneksel Rus köylü kıyafetlerinde elbisenin göğüs kısmındaki boşluğu ifade eder ve burası kıymetli eşyaların saklandığı gizli bir bölme olarak kullanılırdı. "Gözleri göğüs boşluğuna salmak" eylemi, dilbilimsel açıdan bir başkasının mahrem ve gizli alanına rızası dışında yapılan görsel bir müdahaleyi tasvir etmektedir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Sokak dilinde ve kaba argoda bu deyim, bir erkeğin bir kadının göğüslerine veya dekoltesine şehvetle, dik dik ve rahatsız edici şekilde bakmasını tanımlar. Rus kültüründe kadın göğsü hem cinselliği hem de mahremiyeti temsil ettiğinden, bu bölgeye yönelik ısrarlı bakışlar basit bir süzme eyleminin ötesinde, sanki gözlerle elbisenin içine fiziksel olarak giriliyormuş gibi tasvir edilir. İfade, standart dildeki sıradan смотреть [smat-ret'] (bakmak) veya пялиться [pya-lit'-sya] (dik dik bakmak/gözünü dikmek) eylemlerine kıyasla çok daha somut, kaba ve alaycı bir görsellik taşır. Genellikle sokak jargonunda, kahvehanelerde veya erkek grupları arasındaki konuşmalarda bir kadını şehvetle süzme eylemini doğrudan ve filtresiz şekilde ifade etmek için kullanılır.
4. KAYNAKÇA
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).