Запиздюриваться
(Zapizdyurivatsya)- Belaya bulaşmak, boka batmak, pis bir işe saplanıp kalmak: İstenmeyen, sıkıntılı veya içinden çıkılması zor durumların ortasında kalmak.
1. Örnek Cümle:- Ну вот, опять мы запиздюрились в какую-то историю. [nu vot, a-pyat mı za-piz-dyu-ri-lis' f ka-ku-yu-ta is-to-ri-yu]
- Al işte, yine boktan bir işe bulaştık (belaya battık).
2. Örnek Cümle:- Не надо туда ходить, а то запиздюришься по уши. [ni na-da tu-da ha-dit', a to za-piz-dyu-riş-sya pa u-şi]
- Orada dolaşma, yoksa boğazına kadar pisliğe batarsın.
- Kaybolmak, çıkmaz veya çok sapa bir yola girmek: Yanlış yöne saparak ücra ve sıkıntılı bir yerde sıkışıp kalmak.
1. Örnek Cümle:- Мы ехали по навигатору, но в итоге запиздюрились в какую-то глушь. [mı ye-ha-li pa na-vi-ga-ta-ru, no v i-to-ge za-piz-dyu-ri-lis' f ka-ku-yu-ta gluş']
- Navigasyonla gidiyorduk ama sonunda sapa bir yere sapıp kaybolduk.
2. Örnek Cümle:- Куда ты запиздюрился? Мы тебя уже час ищем! [ku-da tı za-piz-dyu-ril-sya? mı ti-bya u-je ças i-şem]
- Nereye saptın da kayboldun? Seni bir saattir arıyoruz!
- Am yoluna girmek / Am dünyasında kaybolmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Запиздюриваться
Latin Transkripsiyonu: Zapizdyurivatsya
Okunuşu ve Vurgu: [za-piz-dyu-ri-vat-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime, Rusçanın dört ana küfür kökünden biri olan ve kadın cinsel organını ifade eden пизда [piz-da] kökünden türetilmiştir. Bu köke, bir eylemin tamamlanmasını, derinleşmesini veya bir yere saplanıp kalmasını ifade eden за- [za-] ön eki ile pekiştirici -юр- [-yur-] eki ve eylemi dönüşlü hale getiren -ся [-sya] dönüşlülük eki eklenmiştir. Rusça küfür ve sokak jargonunun en üretken mekanizmalarından biri, temel anatomik küfür köklerine çeşitli ön ve arka ekler getirerek tamamen yeni ve son derece somut veya soyut eylemler yaratmaktır. Kelimenin kökenindeki cinsel anlam tamamen kaybolmuş, yerine absürt ve kaba bir yoğunluk kazandırılmıştır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus argosunda запиздюриваться [za-piz-dyu-ri-vat-sya] fiili, çoğunlukla "istenmeyen, sıkıntılı veya içinden çıkılması zor bir duruma bulaşmak, saplanıp kalmak" anlamına gelen вляпываться [vlya-pı-vat-sya] fiilinin son derece kaba bir alternatifi olarak kullanılır. Bu kullanım, kişinin kendi dikkatsizliği veya talihsizliği sonucu belalı bir işin ortasına düşmesini tasvir eder. Sokak dilinde ve yeraltı dünyasında, bir plana sadık kalamayıp işi berbat edenler veya polisin ya da hasım grupların ağına düşenler için bu fiil tercih edilir. Aynı zamanda, fiziksel olarak bir yere sıkışmak, kaybolmak veya bilerek ya da bilmeyerek çok uzak, ıssız ve tehlikeli bir yere gitmek anlamını da taşır. Kelimenin kaba ve sert tonu, yaşanan talihsizliğin veya yapılan hatanın büyüklüğünü vurgulamak amacıyla konuşucuya güçlü bir ifade aracı sunar.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского jargonа (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.