Запиздяриваться
(Zapizdyarivatsya)- Bir boka/sike bulaşmak, kendini sik gibi bir duruma düşürmek: Yoğun bir şekilde bir işe, soruna veya olumsuz bir duruma derinlemesine dahil olmak.
1. Örnek Cümle:- Он так запиздярился с этим отчётом, что на выходные забыл. [on tak za-piz-dya-ril-sya s e-tim at-çyo-tam, şto na vi-had-nı-ye za-bıl]
- Bu raporla o kadar bir boka bulaştı ki hafta sonunu unuttu.
2. Örnek Cümle:- Запиздярился в свои проблемы по уши. [za-piz-dya-ril-sya v sva-yi pra-blye-mı pa u-şi]
- Problemlerine boku kadar battı.
- Sikilmek, pestil olmak, anası sikilmek: Bir iş veya aktivite sonucunda aşırı derecede yorulmak, bitap düşmek.
1. Örnek Cümle:- После целого дня работы я совсем запиздярился. [pos-lye tse-la-va dnya ra-bo-tı ya sav-syem za-piz-dya-ril-sya]
- Bütün gün çalışmaktan sikildim/pestil oldum.
2. Örnek Cümle:- Ну всё, я запиздярился, больше никуда не пойду. [nu fsyo, ya za-piz-dya-ril-sya, bol'-şe ni-ku-da ni pay-du]
- Tamamdır, sikildim, artık hiçbir yere gitmem.
- Kendini amcığa/sike sokmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Запиздяриваться
Latin Transkripsiyonu: Zapizdyarivatsya
Okunuşu ve Vurgu: [za-piz-dya-ri-vat-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusça küfür jargondaki en güçlü köklerden biri olan пизд- [pizd-] kökünden türemiştir. Bu kök, doğrudan kadın cinsel organı anlamına gelen пизда [piz-da] kelimesiyle ilişkilidir ve aynı zamanda пиздить [piz-dit'] (çalmak, dövmek, yalan söylemek, gevezelik etmek) gibi çok anlamlı bir fiilin de temelidir. Fiilin ön ekini oluşturan за- [za-], eylemin yoğunluğunu, tamamlanışını veya bir şeye derinlemesine dalmayı ifade ederken, -ива- [-i-va-] son eki fiilin süreklilik veya tekrarlanma bildiren geniş zamanlı (imperfective) bir fiil olduğunu gösterir. Sonundaki -ся [-sya] ise fiile dönüşlü (reflexive) bir anlam katarak, eylemin özne üzerinde gerçekleştiğini veya öznenin kendini bir duruma soktuğunu belirtir. Dolayısıyla, kelime 'kendini bir boka, sike sokmak' veya 'bir şeyin içine düşmek' gibi temel bir anlama işaret eder.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Запиздяриваться [za-piz-dya-ri-vat-sya] fiili, Rusça argo ve kaba dilin oldukça dinamik bir parçasıdır. Gündelik konuşmada, bir kişinin kendini aşırı derecede yorucu, karmaşık veya olumsuz bir duruma soktuğunu, bir işe veya probleme yoğun bir şekilde daldığını ifade etmek için kullanılır. İfade, kişinin bu duruma kendi isteğiyle veya istemeden girmiş olabileceğini, ancak sonucunda büyük bir çaba sarf ettiğini veya bitkin düştüğünü ima eder. Argo kullanımındaki bu tür 'yüklenmeler' ve 'yoğunluk' ifadeleri, genellikle duygusal bir vurgu (bıkkınlık, hayal kırıklığı veya abartı) taşır. Kelimenin kökenindeki пизд- [pizd-] gibi küfür köklerinin dilbilimsel esnekliği, bir eylemin hem fiziksel hem de duygusal yoğunluğunu aktarabilen pek çok türetmeye olanak tanır. Bu kelime, resmi olmayan ortamlar ve samimi arkadaş çevresi dışında kullanıldığında oldukça kaba algılanır ve toplumsal olarak hoş karşılanmaz. V. S. Elistratov'un 'Rus Argosu Sözlüğü' gibi kaynaklar, bu tür kelimelerin sokak dilindeki yaygınlığını ve anlamsal derinliğini ortaya koymaktadır.