Запиздяриться
(Zapizdyaritsya)- Çok büyük bir belaya/sıkıntıya girmek, boka batmak, amcığa düşmek: Kendi hatası veya talihsizlik sonucu içinden çıkılmaz, çok kötü bir duruma düşmek, mahvolmak.
1. Örnek Cümle:- Куда ты опять запиздярился с этими деньгами? [ku-da tı a-pyat za-piz-dya-ri-lsya s e-ti-mi dyen'-ga-mi?]
- Bu paralarla yine nereye boka battın sen?
2. Örnek Cümle:- Если ты запиздяришься с этим проектом, никто тебе не поможет. [yes-li tı za-piz-dya-riş-sya s e-tim pra-yek-tam, nik-to ti-bye nye pa-mo-jet]
- Bu projede amcığa düşersen, kimse sana yardım etmez.
- Bir şeye aşırı derecede bulaşmak, içine batmak, çok kaptırmak (genellikle olumsuz bağlamda): Kendini tamamen bir durumun veya aktivitenin içine salmak, o şeyle fazlasıyla meşgul olmak ve bunun kötü sonuçlar doğurması.
1. Örnek Cümle:- Он так запиздярился в свои видеоигры, что забыл про свою девушку. [on tak za-piz-dya-ri-lsya v sva-i vi-de-o-ig-rı, şto za-bıl pro sva-yu dye-vuş-ku]
- Kendini video oyunlarına öyle bir kaptırdı ki kız arkadaşını unuttu.
2. Örnek Cümle:- Не запиздярься ты в эти сомнительные дела, потом не вылезешь. [nye za-piz-dya-riş-sya tı v e-ti som-ni-tyel'-nı-ye dye-la, pa-tom nye vı-lye-zyeş]
- Bu şaibeli işlere bulaşma sen, sonra çıkamazsın.
- Amcığa düşmek / Kendini amcığa sokmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Запиздяриться
Latin Transkripsiyonu: Zapizdyaritsya
Okunuşu ve Vurgu: [za-piz-dya-ri-tsya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Fiil, Rusça küfür dilinin dört ana kökünden biri olan ve kadın cinsel organı anlamına gelen пизда [piz-da] kelimesinden türemiştir. Fiilin başında bulunan за- [za-] ön eki, bir eylemin başlangıcını, tamamlanmasını veya derinlemesine içine girilmesini ifade edebilir. Kelimenin ortasındaki -яр- [-yar-] eki, fiile güçlü bir vurgu, yoğunluk veya kaba bir ton katarak eylemi şiddetlendirir. Sonundaki -ся [-sya] ise dönüşlü (reflexive) bir ektir ve eylemin özne üzerinde gerçekleştiğini veya öznenin eylemden etkilendiğini belirtir. Dolayısıyla, kelime 'kendi kendini tam bir amcık durumuna sokmak' veya 'bir amcık duruma batmak' gibi bir köken anatomisine sahiptir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
«Запиздяриться» kelimesi, Rusça argoda bir kişinin kendini çok kötü, içinden çıkılmaz, boka sarmış bir duruma soktuğunu veya bir şeye aşırı derecede, olumsuz bir şekilde bulaştığını ifade etmek için kullanılır. Tıpkı пиздец [piz-dyets] kelimesinin felaket veya 'siktiğimin durumu' anlamlarına gelmesi gibi, bu fiil de genellikle öznenin kendi eylemleri sonucunda yaşadığı olumsuz, karışık veya utanılacak bir durumu vurgular. Toplumun farklı katmanlarında, özellikle sokak jargonunda ve gençlik arasında yaygın olarak rastlanan bu ifade, durumun ciddiyetini, karmaşıklığını ve çoğu zaman çaresizliğini kaba ve müstehcen bir dille aktarır. Bir hataya düşmekten, bir işi yüzüne gözüne bulaştırmaya kadar geniş bir yelpazede kullanılabilir.