Впиздяриваться
(Vpizdyarivat'sya)- Sert bir şekilde bir yere çarpmak, toslamak (Genellikle araçla veya dikkatsizce hareket ederken): Fiziksel engellere hızla veya kontrolsüzce çarparak durmak.
1. Örnek Cümle:- Каждый раз на этом повороте кто-нибудь умудряется впиздяриваться в этот забор. [kaj-dıy ras na e-tam pa-va-ro-ti kto-ni-but' u-mud-rya-it-sya fpiz-dya-ri-vats-tsa v e-tat za-bor]
- Bu virajda her seferinde birileri bu çite toslamayı beceriyor.
2. Örnek Cümle:- Смотри куда прёшь, вечно ты впиздяриваешься во всякие столбы. [sma-tri ku-da pryoş, veç-na tı fpiz-dya-ri-va-iş-sya va fsya-ki-ye stal-bı]
- Önüne baksana be, sürekli böyle direklere toslayıp duruyorsun.
- Sürekli başını belaya sokmak, çıkmaza girmek, zor durumlara saplanıp kalmak (Mecazi): Kendi hataları yüzünden sürekli sıkıntılı işlerin ortasında kalmak.
1. Örnek Cümle:- Ты постоянно впиздяриваешься в какие-то мутные истории. [tı pas-ta-yan-na fpiz-dya-ri-va-iş-sya f ka-ki-ye-ta mut-nı-ye is-to-ri-i]
- Sürekli karanlık işlerin içine dalıp duruyorsun.
2. Örnek Cümle:- Не хочу я опять впиздяриваться в долги из-за твоих идей. [nye ha-çu ya a-pyat' fpiz-dya-ri-vats-tsa v dal-gi iz-za tva-ih i-dey]
- Senin fikirlerin yüzünden yine borç batağına saplanıp durmak istemiyorum.
- Sert bir şekilde bir şeyin içine girmek / toslamak / çarparak saplanıp kalmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Впиздяриваться
Latin Transkripsiyonu: Vpizdyarivat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [fpiz-dya-ri-vats-tsa]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime, Rusçadaki en üretken mat (müstehcen) köklerinden biri olan ve kadın cinsel organı anlamına gelen пизда [pizda] kelimesinden türetilmiştir. Yönelim ve içine girme bildiren в- [v-] öneki, eyleme şiddet, kabalık ve yoğunluk katan pejoratif -яр- [-yar-] eki, eylemin sürekli veya tekrarlanan bir süreç olduğunu gösteren durumsal/süreklilik bildiren -ива- [-iva-] eki ve son olarak dönüşlülük bildiren (öznenin kendi kendine yaptığı eylemleri gösteren) -ся [-sya] ekinin birleşmesiyle yapılandırılmıştır. Kelimenin kökenbilimsel mantığı, kaba ve sert bir kuvvetle bir nesnenin içine nüfuz etme veya çarparak durma eyleminin tekrarlanabilir hale gelmesine dayanır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus sokak argosunda, gençlik jargonunda ve özellikle sürücüler arasında yaygın olarak kullanılan son derece ekspresif bir fiildir. Temel anlamı fiziksel olarak bir yere çarpmak, toslamak veya kaza yapmaktır. Kelime, sürücünün dikkatsizliği veya yolun elverişsizliği nedeniyle aracın kontrolünü kaybedip bir engele girmesini tarif etmek için kullanılır. Sosyal bağlamda, yalnızca fiziksel kazaları değil, aynı zamanda mecazi olarak kişinin kendi hatası, şanssızlığı veya dikkatsizliği sebebiyle sürekli olarak karmaşık, riskli, tehlikeli veya başını ağrıtacak finansal/hukuki durumlara toslamasını (batağa saplanmasını) ifade eder. Kelimenin ardındaki dilsel mekanizma, Rus mat kültürünün standart dildeki sıradan eylemleri (çarpmak, girmek, yakalanmak) son derece kaba ama bir o kadar da vurgulu ve duygusal olarak yoğun kelimelerle ikame etme gücünü temsil eder.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского argо (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.