Венера
(Venera)- Frengi (Sifilis) hastalığı: Cinsel yolla bulaşan zührevi hastalık.
1. Örnek Cümle:- Он поехал в город и поймал там Венеру. [on pa-ye-hal f go-rat i pay-mal tam vye-nye-ru]
- Şehre gitti ve orada frengi kaptı.
2. Örnek Cümle:- Врач сразу понял, что это Венера, а не обычная сыпь. [vraç sra-zu po-nyal, şto e-ta vye-nye-ra, a ni a-bıç-na-ya sıp']
- Doktor bunun normal bir döküntü değil, frengi olduğunu hemen anladı.
- Venüs
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Венера
Latin Transkripsiyonu: Venera
Okunuşu ve Vurgu: [vye-nye-ra]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Latin kökenli Roma aşk ve güzellik tanrıçası Venus (genitif hali Veneris) sözcüğünden Rusçaya geçmiştir. Tıbbi bir terim olan 'венерические болезни' (zührevi hastalıklar) tamlamasının, sokak dilinde ve yeraltı argosunda kısaltılarak doğrudan en yaygın zührevi hastalık olan frengiye (сифилис) atfedilmesiyle bu anlamı kazanmıştır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus tıp, askeri ve hapishane argosunda frengi (sifilis) hastalığını tanımlamak için kullanılan en yaygın eufemistik (örtmece) ve ironik ifadelerden biridir. Klasik mitolojide güzelliği, zarafeti ve şehveti temsil eden tanrıça Venüs'ün adının, insan vücudunda korkunç tahribatlara yol açan frengi hastalığı ile ilişkilendirilmesi, Rus argosunun karakteristik özelliklerinden olan 'kara mizah' ve 'zıtlıklar üzerinden tanımlama' eğiliminin açık bir göstergesidir. Özellikle Sovyetler Birliği döneminde ceza kamplarında (Gulag) ve kışlalarda hijyen eksikliği nedeniyle yaygınlaşan bu hastalık, ciddi bir toplumsal tabu ve utanç kaynağı olduğu için doğrudan adıyla anılmak yerine bu örtmeceyle dile getirilmiştir. Argoda frengi kapmak eylemi sıklıkla 'поймать Венеру' (Venüs'ü yakalamak) şeklinde ifade edilir. Bu ifade tarzı, hastanın içinde bulunduğu dramatik ve utanç verici durumu mizahi bir dille hafifletme amacı taşır.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.