В жопу лобзать
(V jopu lobzat)- Götünü yalamak, dalkavukluk etmek, yaltaklanmak: Bir çıkar elde etmek, makam mevki kazanmak veya kendini sevdirmek için bir güce ya da otoriteye aşırı derecede, onursuzca ve kaba bir şekilde yaranmaya çalışmak.
1. Örnek Cümle:- Он готов начальство в жопу лобзать, лишь бы получить повышение. [on ga-tof na-çal-stva v jo-pu lab-zat, liş bı pa-lu-çit pa-vı-şe-ni-ye]
- Terfi almak için patronun götünü yalamaya dünden hazır.
2. Örnek Cümle:- Хватит его в жопу лобзать, он тебе всё равно ничем не поможет. [hva-tit yi-vo v jo-pu lab-zat, on ti-byye f-syo rav-no ni-çem nye pa-mo-jit]
- Onun götünü yalamayı bırak artık, sana hiçbir şekilde yardım etmeyecek.
- Götünden öpmek / Kıçını hürmetle öpmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: В жопу лобзать
Latin Transkripsiyonu: V jopu lobzat
Okunuşu ve Vurgu: [v jo-pu lab-zat]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu deyim, biri kaba halk diline, diğeri ise yüksek edebi üsluba ve dini metinlere ait iki tezat kelimenin birleşmesiyle oluşmuştur. İlk bileşen olan жопа [jo-pa] kelimesi, Proto-Slavca kökenli *gopa (kalça, kıç, çukur) sözcüğünden evrilmiştir. Tarihsel süreçte Rusçanın en kaba vücut parçası tanımlarından biri haline gelmiş ve sokak dilinde geniş bir kullanım alanı bulmuştur. İkinci bileşen olan лобзать [lab-zat] fiili ise Eski Rusça ve Kilise Slavcası kökenlidir. Alın anlamına gelen лоб [lop] kelimesinden türetilen ve edebi dilde "saygıyla öpmek, takdis etmek" anlamına gelen son derece yüksek, şairane ve dini bir üsluba ait fiildir (bu fiilin türevi olan лобзание [lab-za-ni-ye] kutsal öpücük anlamına gelir). Bu iki taban tabana zıt kelimenin bir araya getirilmesi, dalkavukluk eylemini son derece absürt, ironik ve kaba bir boyuta taşımaktadır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
İfade, Rus toplumundaki hiyerarşik ilişkileri, bürokrasiyi ve dalkavukluğu eleştirmek için kullanılan en sert deyimlerden biridir. Yüksek edebi üslubun en kutsal eylemi olan "hürmetle öpmek" (лобзать [lab-zat]) ile bedenin en kirli ve aşağı görülen bölgesi olan kıç (жопа [jo-pa]) kelimesinin yan yana getirilmesi, çıkarı uğruna üstlerine yaranmaya çalışan kişilerin düştüğü onursuz durumu gözler önüne serer. Rus toplumsal hiyerarşisinde, özellikle Çarlık döneminin katı bürokratik sınıflarından Sovyet döneminin nomenklatura sistemine kadar uzanan süreçte, üst kademelere yaltaklanma eylemi halk arasında derin bir nefretle karşılanmıştır. Bu nefret, dilde подхалимничать [pad-ha-lim-ni-çat] (dalkavukluk etmek) gibi nötr ifadelerin ötesine geçerek bu tarz kaba deyimlerin doğmasına yol açmıştır. Sokak argosunda ve hapishane kültürü olarak bilinen феня [fe-nya] jargonunda da kendine yer bulan bu ifade, çıkar peşinde koşan işbirlikçileri, muhbirleri ve yöneticilerin gözdelerini aşağılamak için sıklıkla tercih edilmektedir.
4. KAYNAKÇA
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.