Упиздюкаться
(Upizdyukatsya)- Çok yorulmak, bitkin düşmek, yorgunluktan gebermek: Aşırı fiziksel veya zihinsel çaba sonucunda tamamen enerjisiz kalmak, perişan olmak.
1. Örnek Cümle:- Я так упиздюкался на работе, что ноги не держат. [ya tak u-piz-dyu-kal-sya na ra-bo-tye, şto no-gi nye dyer-jat]
- İşte öyle bir yoruldum ki amına koyayım, bacaklarım tutmuyor.
2. Örnek Cümle:- После переезда мы все упиздюкались в хлам. [pos-lye pye-rye-yez-da mı vsye u-piz-dyu-ka-lis' f hlam]
- Taşınmadan sonra hepimiz yorgunluktan sikilmişe döndük.
- Amcıklaşmak / Kendini amına koymak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Упиздюкаться
Latin Transkripsiyonu: Upizdyukatsya
Okunuşu ve Vurgu: [u-piz-dyu-kat'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçanın en temel küfür köklerinden biri olan пизда [piz-da] (kadın cinsel organı, am) kelimesinden türemiştir. Fiilin başında yer alan у- [u-] öneki, bir eylemin tamamlanmışlığını veya aşırıya kaçtığını belirtirken, -ся [-sya] dönüşlülük (refleksiflik) eki, eylemin özne üzerinde gerçekleştiğini, yani kişinin kendini bu duruma getirdiğini ifade eder. Kelimenin yapısı, kişinin aşırı çaba harcayarak veya kendini zorlayarak tam anlamıyla 'amına koyulmuş' bir duruma gelmesini, yani tabiri caizse 'amcıklaşmasını' metaforik olarak anlatır. Plutser-Sarno'ya (2005) göre bu tür yapılar, müstehcen köklerin edat öbekleriyle birleşerek yoğunluk kazandığı dilbilimsel bir anatomiyi sergiler.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Упиздюкаться kelimesi, Rus argosunda 'çok yorulmak', 'bitkin düşmek', 'yorgunluktan gebermek' gibi aşırı bir yorgunluk durumunu ifade etmek için kullanılır. Sadece fiziksel bir bitkinliği değil, aynı zamanda yoğun bir zihinsel yorgunluğu veya bir işin veya durumun kişiyi 'tüketmesini' de dile getirebilir. Bu fiil, Rus küfür dilinin pragmatik özelliklerini yansıtır; zira Levin (1986) tarafından belirtildiği gibi, Rusça müstehcen ifadeler sadece hakaret için değil, aynı zamanda yoğun duygusal durumları (bu örnekte aşırı yorgunluk veya bıkkınlık) abartılı bir şekilde ifade etmek için de kullanılır. Post-Sovyet döneminde ve özellikle yoğun çalışma temposu veya zorlu yaşam koşulları bağlamında, Zemskaya'nın (1996) bahsettiği dilsel değişimlerin bir parçası olarak, bu türden kaba ama etkili ifadeler, kişinin yaşadığı zorlukları vurgulamak için daha da yaygınlaşmıştır. Kelime, kişinin kendini o kadar yormuş olduğunu ki, adeta 'sikişip bitmiş' veya 'amına konulmuş' gibi hissettiği mecazını barındırır. Bu durum, Rus argosunun kendine has 'sert' mizah anlayışını ve dünyanın zorluklarına karşı gösterilen bıkkın tepkiselliği gözler önüne serer.