Упиздяхивать
(Upizdyahivat')- Defolup gitmek / Siktir olup gitmek (bir yerden veya bir durumdan): Bir yerden hızla, öfkeyle, umursamazca veya küçümseyerek ayrılmak. Genellikle istenmeyen bir durumdan kaçmak veya bir kişiden kurtulmak amacıyla kullanılır.
1. Örnek Cümle:- Он так разозлился, что просто упиздяхивал оттуда. [on tak ra-za-zlıl-sya, şto pros-ta u-piz-dya-hi-val at-tu-da]
- O kadar sinirlendi ki oradan defolup gitti (siktir olup gitti).
2. Örnek Cümle:- Давай, упиздяхивай отсюда, пока я тебя не упиздячил! [da-vay, u-piz-dya-hi-vay at-syu-da, pa-ka ya tı-bya nye u-piz-dya-çil]
- Hadi, buradan defol git, yoksa seni döverim! (Burada ikinci kullanım 'dayak atmak' anlamında bir tehdit içerir.)
- Defolup gitmek
- Siktir olup gitmek
- Kaybolmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Упиздяхивать
Latin Transkripsiyonu: Upizdyahivat'
Okunuşu ve Vurgu: [u-piz-dya-hi-vat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Упиздяхивать [u-piz-dya-hi-vat'] fiili, Rusçanın en güçlü ve yaygın küfür köklerinden biri olan пизда [piz-da] (kadın cinsel organı anlamına gelen müstehcen kelime) kökünden türemiştir. Bu fiilin yapısında у-
ön eki, eylemin tamamlanmasını, bir yerden uzaklaşmayı veya bir şeyden kurtulmayı ifade eder. -ях-
ve -ива-
ekleri ise fiile argoya özgü bir yoğunluk, acelecilik veya çoğu zaman öfkeli, kontrolsüz bir hareket anlamı katarak fiilin bitmemişlik (imperfective) yönünü belirtir. Kelimenin temel anlamı olan уходить
[u-ha-dit'] (gitmek, ayrılmak) fiiline, kaba ve küfürlü bir yoğunluk ekleyerek, aceleci, öfkeli veya aşağılayıcı bir ayrılışı ifade eder. Bu tür türevler, Rus dilindeki küfürlü kelimelerin sadece anlamsal değil, aynı zamanda morfolojik olarak da ne kadar üretken olduğunu gösterir (Vasmer, 1986; Plutser-Sarno, 2005).
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Упиздяхивать [u-piz-dya-hi-vat'] fiili, Rus argo ve küfürlü dilinde, bir yerden veya bir durumdan hızla, öfkeyle veya umursamazca uzaklaşmayı ifade eden son derece kaba bir fiildir. Bu kelime, konuşmacının içinde bulunduğu durumdan veya muhatabından duyduğu aşırı bıkkınlık, öfke veya küçümsemeyi dile getirmek için kullanılır. Sade bir gitmek
fiilinden çok daha fazlasını ifade eder; genellikle bir defolup gitme
veya siktir olup gitme
anlamı taşır. Rusçada bu türden, küfür köklerinden türetilmiş fiillerin yaygın kullanımı, dilin ifade gücünü artırma, duygusal yoğunluk katma ve bazen de otoriteye karşı bir meydan okuma aracı olarak değerlendirilebilir (Levin, 1986; Zemskaya, 1996). Özellikle sokak argosu ve günlük konuşmada sıkça rastlanan bu fiil, resmiyete ve nezaket kurallarına aykırı bir üslubu benimseyen kişiler arasında yaygındır. Mokienko ve Nikitina (2000) ile Elistratov (2000) gibi kaynaklar, bu tür kelimelerin Rus jargonundaki yerini ve toplumsal kullanım bağlamlarını detaylıca incelemişlerdir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).