Упиздяхаться
(Upizdyahatsya)- Aşırı yorulmak, takati kesilmek, canı çıkmak, gebermek: Bedensel veya zihinsel olarak son derece tükenmiş, bitkin düşmek.
1. Örnek Cümle:- Я так упиздяхался на этой стройке, что ноги не держат. [ya tak u-piz-dya-hats-ya na e-toy stroy-kye, şto no-gi nye dyer-jat]
- Bu şantiyede öyle geberdim ki, ayaklarım beni taşımıyor.
2. Örnek Cümle:- Целый день таскал мешки, теперь совсем упиздяхался. [tse-lıy dyen' tas-kal myeş-ki, tyepyer' sav-syem u-piz-dya-hats-ya]
- Bütün gün çuval taşıdım, şimdi tamamen canım çıktı.
- Kendini amcık etmek / Amcıklaşmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Упиздяхаться
Latin Transkripsiyonu: Upizdyahatsya
Okunuşu ve Vurgu: [u-piz-dya-hats-ya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Fiil, Rusçanın ana küfür köklerinden biri olan пизда [piz-da] (kadın cinsel organı) kelimesinden türemiştir. Fiilin başına gelen у- [u-] ön eki, bir eylemin tamamlanmasını veya yoğunluğunu belirtirken, -яхать/-яхаться son ekleri genellikle aşırı, dağınık veya yoğun bir eylemi ve refleksiyonu ifade eder. Dolayısıyla, kelime kökündeki 'am' veya 'sik' çağrışımıyla, kendini aşırı derecede, 'amına koyulacak' derecede yormak, yıpratmak anlamını taşır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Упиздяхаться [u-piz-dya-hats-ya], Rusçada 'yorgun düşmek' veya 'takati kesilmek' anlamına gelen устать [u-stat'] kelimesinin son derece kaba ve müstehcen bir eşanlamlısıdır. Küfür kökü пизда [piz-da] kullanıldığı için, sıradan bir yorgunluktan ziyade, bedenen veya zihnen tamamen tükenmişliği, 'canının çıkmasını' veya 'gebermesini' ifade eder. Konuşmacının yaşadığı aşırı fiziksel veya zihinsel yıpranmayı güçlü bir şekilde vurgulamak için kullanılır. Genellikle informel, sokak ağzına yakın ortamlarda, özellikle erkekler arasında veya yoğun hayal kırıklığı ve öfke anlarında başvurulan bir ifadedir. Kelimenin içerdiği yoğunluk, yaşanan yorgunluğun sıradan bir durum olmadığını, kişinin sınırlarını zorladığını ve artık işlev göremez hale geldiğini ima eder. Bu fiil, bireyin kendini 'amına koymuş' derecede yormuş hissettiği durumları tarif etmek için idealdir.