Упиздохивать
(Upizdohivat)- Hızla sıvışmak, defolup gitmek, anında tüymek: Bir yerden aceleyle ve genellikle gizlice veya zorunluluktan ayrılmak; olumsuz bir durumdan kaçınma amacı taşır.
1. Örnek Cümle:- Он увидел ментов и сразу упиздохивал. [on u-vid-yel myen-tov i sra-zu u-piz-doh-i-val]
- Polisi görünce anında sıvıştı.
2. Örnek Cümle:- Как только запахло жареным, он тут же упиздохивал оттуда. [kak tol-ka za-pah-la ja-rye-nım, on tut-jye u-piz-doh-i-val at-tu-da]
- Ortalık kızışınca, hemen oradan defoldu.
- Amcıklayıp defolmak / Amcıkça sıvışmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Упиздохивать
Latin Transkripsiyonu: Upizdohivat
Okunuşu ve Vurgu: [u-piz-do-hi-vat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusça küfür dilinin (мат) temel köklerinden biri olan пизда [piz-da] (kadın cinsel organı) kelimesinden türemiştir. Fiilin başında yer alan у- [u-] öneki, genellikle bir yerden uzaklaşmayı, ayrılmayı veya bir eylemi tamamlamayı ifade eder. -ох- [oh] eki ise eyleme bir yoğunluk, şiddet veya olumsuz bir bitiş çağrışımı katar. -ива- [i-va] eki ise fiilin bitmemişlik (imperfective) yönünü belirtir. Kelimenin genel yapısı, 'amcık' kökünün verdiği yoğun ve kaba anlamı 'uzaklaşma' eylemiyle birleştirerek, hızlı, ani ve çoğu zaman beklenmedik bir kaçışı veya sıvışmayı ifade eder.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
«Упиздохивать» kelimesi, Rus argosunda 'gitmek', 'kaçmak' veya 'uzaklaşmak' gibi nötr fiillerin (örneğin убегать [u-bi-gat'] veya уходить [u-ha-dit']) küfürlü, kuvvetli ve duygusal yüklü bir versiyonudur. Bu fiil, genellikle bir durumdan veya yerden hızla, aniden ve çoğu zaman olumsuz bir sonuçtan kaçınmak amacıyla ayrılmayı vurgular. Plutser-Sarno (2005) ve Elistratov (2000) gibi araştırmacılar, пизда [piz-da] kökünden türeyen fiillerin, eyleme aşırı bir duygusal yük (öfke, bıkkınlık, hayal kırıklığı) veya eylemin 'kaba' doğasını kattığını belirtir. Özellikle hapishane argosunda (феня [fe-nya]) ve sokak dilinde, beklenmedik veya zorunlu bir kaçışı ifade etmek için kullanılır. Normal bir 'kaçmak' eyleminden daha çok, bir yerden kendini 'siktir etmek' veya 'defolup gitmek' gibi bir anlama sahiptir. Sannikov (1999) tarafından incelenen dil oyunları bağlamında, bu tür fiiller genellikle bir durumun ciddiyetini, konuşmacının sinir bozukluğunu veya eylemin 'kaba' doğasını vurgulamak için kullanılır. Uspensky (1994) ise küfür köklerinin mitolojik boyutunu incelerken, bu tür fiillerin, bir tür 'kutsal' veya 'doğaüstü' gücü kullanarak bir engeli aşma ya da bir durumdan sıyrılma arzusunu yansıtabileceğini öne sürer. Kelime, son derece kaba ve küfürlü bir ifade olup, resmi veya kibar ortamlarda asla kullanılmamalıdır.