1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Убивец
Latin Transkripsiyonu: Ubivets
Okunuşu ve Vurgu: [u-bi-vyets]

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

Rusçada bir fiilden türeyen ve eylemi gerçekleştiren kişiyi ifade eden kelimeler genellikle “-ец” ekiyle oluşur. Убивец [u-bi-vyets] kelimesi de “öldürmek” anlamına gelen убить [u-bit’] fiilinden türemiştir. Temelde “katil” veya “cani” anlamına gelir ve убийца [u-biy-tsa] kelimesi ile yakın kökene sahiptir, ancak убивец daha çok edebi veya eski dilde kullanılan bir biçimdir. Küfür ve argo bağlamında, kelimenin literal anlamından tamamen saparak farklı bir mecazi anlama bürünmesi, Rus dilinin müstehcen kelime dağarcığının karakteristik bir özelliğidir. Bu tür anlamsal kaymalar, Plutser-Sarno (2005) ve Elistratov (2000) gibi kaynaklarda detaylıca incelenmiştir. İfade, Rusçanın en temel ve yaygın küfür köklerinden biri olan хуй [huy] kelimesiyle doğrudan ilişkilidir. Хуй [huy] kelimesinin Proto-Slavca *xujъ kökeninden geldiği ve başlangıçta “kötü ruh, cin” gibi anlamlara sahip olabileceği Vasmer (1986) tarafından belirtilmiştir. Küfürlü argoda bu temel kökün gücünü, büyüklüğünü veya etkileyiciliğini vurgulamak için убивец [u-bi-vyets] gibi abartılı ve şok edici bir kelimeyle birleştirilmesi, ifadenin hem mizahi hem de aşağılayıcı etkisini artırır.

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

Убивец [u-bi-vyets] ifadesi, Rus argo ve küfür kültüründe, bir nesnenin veya kavramın “aşırı büyük”, “muazzam” veya “olağanüstü” olduğunu vurgulamak için kullanılan güçlü bir abartılı metafor örneğidir. Kelime anlamı “katil” veya “cani” olmasına rağmen, bu bağlamda kullanıldığında, erkek cinsel organının sadece büyük değil, adeta “öldürücü”, “iş bitirici” veya “dev boyutlarda” bir büyüklükte olduğunu ifade etmek amacıyla kullanılır. Bu tür abartılı nitelemeler, Rus küfür dilinin (Plutser-Sarno, 2005) karakteristik özelliklerinden biridir. Bir organın, durumun veya olayın gücünü, etkileyiciliğini veya boyutunu vurgulamak için güçlü, hatta yıkıcı çağrışımlara sahip kelimelerin kullanılması yaygındır. Burada убивец [u-bi-vyets] kelimesi, sıradan bir “büyük” ifadesinin ötesine geçerek, organın boyutuyla ilgili bir şaşkınlık, ironik bir hayranlık veya şok ifade eder. Bu kullanım, genellikle erkekler arasındaki samimi veya kaba ortamlarda, mizah unsuru taşıyan veya şok edici bir dil kullanma arzusunun bir parçası olarak ortaya çıkar. Levin (1986) ve Sannikov (1999) Rus dilindeki pragmatik ve dil oyunları üzerine yaptıkları çalışmalarda, kelimelerin doğrudan anlamlarından saparak nasıl güçlü duygusal ve sosyal mesajlar taşıdığını incelemişlerdir. Kriminal argoda ve hapishane kültüründe (феня [fe-nya]), bedenin ve bedensel fonksiyonların açıkça ve kaba bir dille ifade edilmesi yaygındır (Mokienko & Nikitina, 2000; Chalidze, 1977). Bu tür ifadeler, hem aidiyet duygusu yaratır hem de dışarıdan olanlara karşı bir bariyer görevi görür. Убивец [u-bi-vyets] gibi metaforik kullanımlar, bu alt kültürlerin dilsel yaratıcılığının ve normlara meydan okuyan yapısının bir göstergesidir. Uspensky (1994), Rus küfür köklerinin mitolojik boyutlarını incelemiş ve bu tür kelimelerin derin kültürel çağrışımlarına dikkat çekmiştir.

4. KAYNAKÇA

• Chalidze, V. (1977). Criminal Russia: Essays on Crime on the Soviet Union. Random House.
• Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
• Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
• Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
• Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
• Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).
• Uspensky, B. A. (1994). Мифологический аспект русской экспрессивной фразеологии (Rus Ekspresif Frazeolojisinin Mitolojik Boyutu).
• Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).