1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Смандюрить
Latin Transkripsiyonu: Smandyurit'
Okunuşu ve Vurgu: [sman-dyu-rit']

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

Смандюрить [sman-dyu-rit'] fiili, Rus argosuna ait olup, "çalmak" anlamında kullanılır. Kelimenin kökeni doğrudan standart etimolojik sözlüklerde yer almamakla birlikte, yapısı itibarıyla Rusçadaki bazı küfür köklerine veya argo ifadelerine atıfta bulunur. Fiilin temelinde yatan манд- [mand-] kökü, genel olarak kaba ve aşağılayıcı bir tona sahiptir. Bu kök, Rusçada kadın cinsel organı anlamına gelen манда [man-da] kelimesiyle veya "oyalamak, yalan söylemek, boş boş dolaşmak" anlamındaki мандить [man-dit'] fiiliyle ilişkilendirilebilir. Bu bağlantılar, kelimenin "çalmak" eylemine ek olarak, bir miktar kurnazlık, hilekârlık veya alaycılık tonu katmasına neden olur. Fiilin başındaki с- [s-] ön eki, eylemin tamamlanmış olduğunu (perfective görünüş) belirtir ve eyleme genellikle ani ve hızlı bir bitiş hissi verir.

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

Смандюрить [sman-dyu-rit'] kelimesi, Rus argosunun ve gündelik konuşma dilinin bir parçasıdır. Bu fiil, standart Rusçadaki украсть [uk-rast'] (çalmak) fiiline nazaran daha kaba, argo ve küstahça bir ton taşır. Genellikle büyük çaplı hırsızlıklar için değil, daha çok küçük, değersiz veya gözden kaçabilecek eşyaların gizlice, hızla ve biraz da pervasızca alınması durumlarında kullanılır. Örneğin, bir arkadaşın sigarasını veya masadaki bir kalemi izinsizce almak gibi durumlarda tercih edilebilir. Kelimenin içerdiği манд- [mand-] kökünün aşağılayıcı çağrışımları nedeniyle, kullanıldığı bağlama bağlı olarak hafif bir küçümseme veya alaycılık da içerebilir. Bu tür argotik ifadelerin yaygınlaşması, özellikle 20. yüzyılın sonlarında ve post-Sovyet döneminde Rus toplumundaki dilsel değişimin bir göstergesidir (Zemskaya, 1996). Bireylerin resmi dile karşı bir tür meydan okuması veya günlük hayattaki hayal kırıklıklarını dışa vurması olarak da yorumlanabilir. Rusçanın küfür ve argo sözlüklerinde (Plutser-Sarno, Elistratov, Mokienko & Nikitina) geniş yer bulması, kelimenin gayri resmi ve sınırda bir dil kullanımı olduğunu teyit eder. Genellikle samimi ortamlarda, arkadaşlar arasında veya mizahi bir bağlamda kullanılsa da, resmi durumlarda veya tanımadığınız kişilerle konuşurken kullanımı uygunsuz kabul edilir.

4. KAYNAKÇA

• Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
• Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
• Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
• Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).