Схуяриваться
(Shuyarivatsya)- Gizlice anlaşmak, komplo kurmak, alçakça iş birliği yapmak: Genellikle olumsuz ve kötü niyetli bir anlaşmayı, birine karşı kurulan tuzağı veya yasa dışı bir iş birliğini ifade ederken kullanılır. Konuşan kişinin anlaşmayı yapanlara karşı duyduğu öfke ve küçümsemeyi vurgular.
1. Örnek Cümle:- Они там схуярились за моей спиной, чтобы меня подставить. [a-ni tam s-hu-ya-ri-lis za ma-yey spi-noy, şto-bı mi-nya pat-stav-it']
- Benim arkamdan bana tuzak kurmak için alçakça anlaştılar.
2. Örnek Cümle:- Вечно эти двое схуяриваются против всех. [veç-na e-ti dvo-ye s-hu-ya-ri-va-yut-sya pro-tiv fsyeh.]
- Bu ikisi sürekli herkese karşı alçakça anlaşırlar.
- Lanet olasıca anlaşmak / Komplo kurmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Схуяриваться
Latin Transkripsiyonu: Shuyarivatsya
Okunuşu ve Vurgu: [s-hu-ya-ri-vat-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçadaki en kaba küfür köklerinden biri olan хуй [huy] (erkek cinsel organı) kelimesinden türemiştir. Fiilin yapısı incelendiğinde, başına gelen с- [s] ön eki (birleşme, tamamlanma veya yönelme anlamı katar), fiil kökü хуяри- [hu-ya-ri] ve dönüşlülük/karşılıklılık bildiren -ся [sya] son eki ile geniş zamanlı, eksik görünüşlü bir fiil olarak karşımıza çıkar. Хуй [huy] kökü, Rus dilinin en temel ve ifade gücü en yüksek ağır küfürlerinden biridir ve bu kökten türeyen kelimeler genellikle olumsuz, aşağılayıcı veya agresif bir anlam taşır (Vasmer, 1986; Plutser-Sarno, 2005). Kelimenin harfiyen çevirisi 'bir araya gelip хуй yapmak' veya 'хуйca anlaşmak' gibi bir anlama gelir ki bu da, anlaşmanın veya komplo kurmanın son derece aşağılık, kaba ve lanetleyici bir eylem olduğunu vurgular.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Схуяриваться [s-hu-ya-ri-vat-sya] fiili, Rus argo ve küfür literatüründe 'gizlice anlaşmak', 'komplo kurmak' veya 'kötü bir amaçla iş birliği yapmak' anlamlarına gelir. Ancak bu ifade, standart dildeki сговариваться [zga-va-ri-vat-sya] fiiline kıyasla çok daha ağır, kaba ve aşağılayıcı bir tondadır. Fiil, genellikle konuşanın, söz konusu anlaşmayı yapan kişilere duyduğu derin küçümsemeyi, öfkeyi veya nefreti ifade etmek için kullanılır. Özellikle yeraltı dünyası, hapishane kültürü (феня [fe-nya]) ve sokak argosunda yaygındır. Bu tür bir dil kullanımı, toplumsal normlara bir başkaldırı, otoriteye karşı gelme veya durumdan duyulan aşırı rahatsızlığı dile getirme amacı taşır (Elistratov, 2000; Mokienko & Nikitina, 2000). Y. I. Levin (1986) ve B. A. Uspensky (1994), Rusçadaki küfür köklerinin, sadece öfke değil, aynı zamanda alaycılık, bıkkınlık ve toplumsal reddediş gibi duyguları da ifade etmede kullanıldığını belirtir. Схуяриваться [s-hu-ya-ri-vat-sya] kelimesi, tam da bu işlevleri yerine getirerek, yapılan gizli anlaşmanın ahlaki düşüklüğünü ve tiksindiriciliğini vurgular. Özellikle hapishane ve suç jargonunda, insanlar arasındaki gizli ittifaklar ve düşmanlıklarda bu tür ağır ifadelerin kullanılması, hem hiyerarşiyi hem de duygusal yoğunluğu belirtmek için yaygın bir pratiktir (Galeotti, 2018; Chalidze, 1977).
4. KAYNAKÇA
- Chalidze, V. (1977). Criminal Russia: Essays on Crime in the Soviet Union. Random House.
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Galeotti, M. (2018). The Vory: Russia's Super Mafia. Yale University Press.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Uspensky, B. A. (1994). Мифологический аспект русской экспрессивной фразеологии (Rus Ekspresif Frazeolojisinin Mitolojik Boyutu).
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).