Схуяривать
(Shuyarivat')- Yalan söylemek, palavra atmak, uydurmak: Gerçeği çarpıtarak, saçma veya asılsız şeyler söylemek.
1. Örnek Cümle:- Он постоянно схуяривает что-то про свою работу, никогда правды не скажет. [on pas-ta-yan-na s-hu-ya-ri-vat' şto-ta pra sva-yu ra-bo-tu, ni-kag-da prav-di ni ska-jet]
- İşi hakkında sürekli palavra atar, asla doğruyu söylemez.
2. Örnek Cümle:- Не схуяривай мне тут сказки, я знаю, как всё было на самом деле. [nye s-hu-ya-ri-vay mnye tut skaz-ki, ya znay-u, kak fsyo bı-la na sa-mam dye-lye]
- Bana burada masal uydurma, her şeyin nasıl olduğunu ben biliyorum.
- İşi berbat etmek, baştan savma yapmak, saçmalamak: Bir işi özensiz, dikkatsizce veya kötü bir şekilde yapmak; mantıksız şeyler yapmak veya söylemek.
1. Örnek Cümle:- Да ладно тебе, не схуяривай! Сделай нормально. [da lad-na ti-bye, nye s-hu-ya-ri-vay! zdye-lay nar-mal-na]
- Hadi canım, saçmalama! Düzgün yap şunu.
2. Örnek Cümle:- Опять схуярил всё, как всегда, теперь переделывай. [a-pyat' s-hu-ya-ril vso, kak fsig-da, ti-pyer' pye-rye-dye-lı-vay]
- Yine her zamanki gibi her şeyi berbat etti, şimdi tekrar yap.
- Küfür kökünden (хуй) türeyen, umursamazca/kaba bir şekilde yapmak/söylemek (imperfective)
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Схуяривать
Latin Transkripsiyonu: Shuyarivat'
Okunuşu ve Vurgu: [s-hu-ya-ri-vat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
«Схуяривать» [s-hu-ya-ri-vat'] fiili, Rusçanın en ağır küfür köklerinden biri olan «хуй» [huy] kelimesinden türemiştir. Bu kök, erkek cinsel organını ifade eden son derece kaba bir terimdir. Fiil, «с-» [s-] ön eki ve «-аривать» [-arivat'] veya «-ивать» [-ivat'] son ekiyle oluşur. «С-» ön eki, bir eylemin tamamlanmışlığını, yoğunluğunu veya bir yerden ayrılmayı ifade edebilirken, «-аривать» son eki fiile süreklilik veya tekrarlama anlamı katarak eylemi sıklıkla kaba ve umursamaz bir tarzda gerçekleştirme anlamı verir. Dolayısıyla, kelimenin temelinde «хуй» kökünün taşıdığı küfür ve şiddet anlamı yatar ve yapılan eylemin özensiz, yanlış veya aldatıcı bir şekilde gerçekleştirildiğini vurgular. Etimolojik olarak, «хуй» kelimesi Proto-Slavca *xujъ köküne dayanır ve diğer Slav dillerinde de benzer formlarda bulunur (Vasmer, 1986). Plutser-Sarno (2005) gibi araştırmacılar, bu tür kelimelerin sadece anlamı değil, aynı zamanda ifade ettiği yoğun duygusal ve pragmatik içeriği de vurgular.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
«Схуяривать» [s-hu-ya-ri-vat'] fiili, Rus toplumunda oldukça kaba ve aşağılayıcı bir tona sahip olup, genellikle yalan söyleme, palavra atma, işi berbat etme veya baştan savma yapma gibi eylemleri tanımlamak için kullanılır. Bu tür ifadeler, özellikle erkekler arasında, samimi ve gayriresmi ortamlarda, çoğu zaman hayal kırıklığı, bıkkınlık veya alaycılık ifade etmek amacıyla kullanılır. Elistratov (2000) ve Mokienko & Nikitina (2000) tarafından incelenen Rus argosunda, «хуй» kökünden türeyen kelimeler, eylemin yoğunluğunu, kontrolsüzlüğünü veya tamamen olumsuz bir niteliğini belirtmek için yaygın olarak karşımıza çıkar. Kelimenin «врать» [vrat'] (yalan söylemek) ve «ляпать» [lya-pat'] (saçmalamak, berbat etmek) anlamları, bir kişinin gerçeği umursamadan konuştuğunu veya bir işi dikkatsizce yaptığını ima eder. Bu kullanım, Levin (1986) tarafından incelenen küfürlü ifadelerin pragmatik işlevselliğiyle örtüşür; konuşucunun nesnel gerçekliği çarpıtma veya bir durumu hafife alma eğilimini yansıtır. Criminal Russia (Chalidze, 1977) ve The Vory (Galeotti, 2018) gibi eserlerde belgelenen yeraltı dünyası ve hapishane kültürü yani «феня» [fe-nya] argosunda, bu tür kelimeler sıklıkla doğrudanlık, kaba bir gerçekçilik veya otoriteye karşı bir meydan okuma aracı olarak kullanılır. Sannikov (1999) tarafından ele alınan dil oyunları bağlamında, bu fiil bazen abartılı bir şekilde, durumun ciddiyetsizliğini vurgulamak veya bir eylemi ironik bir dille eleştirmek için de kullanılabilir.
4. KAYNAKÇA
- Chalidze, V. (1977). Criminal Russia: Essays on Crime in the Soviet Union. Random House.
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Galeotti, M. (2018). The Vory: Russia's Super Mafia. Yale University Press.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка.
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
- Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.
