Псу под хвост
(Psu pod hvost)- Boşa giden, ziyan olan veya hiçbir işe yaramayan şey/durum: Harcanan çabanın, paranın veya zamanın anlamsızlığını, karşılıksız kalmasını veya tamamen yok olmasını ifade etmek için kullanılır.
1. Örnek Cümle:- Все мои старания — псу под хвост. [fsye ma-i sta-ra-ni-ya — psu pat hvost]
- Tüm çabalarım boşa gitti.
2. Örnek Cümle:- Что толку было стараться? Всё равно всё псу под хвост. [şto tol-ku bı-la sta-ra-tsa? fsyo ra-vno fsyo psu pat hvost]
- Uğraşmanın ne anlamı vardı? Nasılsa her şey boşa gitti.
- Köpeğin kuyruğunun altına
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Псу под хвост
Latin Transkripsiyonu: Psu pod hvost
Okunuşu ve Vurgu: [psu pat hvost]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu ifade, Rusçada "köpek" anlamına gelen пёс [pyos] kelimesinin datif hali olan псу [psu], "altına" edatı olan под [pot] ve "kuyruk" anlamına gelen хвост [hvost] kelimelerinin birleşiminden oluşur. Kelime grubunun harfiyen çevirisi "köpeğin kuyruğunun altına" şeklindedir. İfadenin kökeni, Rus kültüründe köpeğin geleneksel olarak küçümsenen veya değersiz görülen hayvanlardan biri olarak algılanmasına dayanır (Vasmer, 1986). Dolayısıyla, bir şeyin "köpeğin kuyruğunun altına gitmesi", o şeyin tamamen değersizleştiği, kaybolduğu veya hiçbir fayda sağlamadan ziyan olduğu anlamına gelir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Deyim, bir şeyin tamamen boşa gittiğini, kaybedildiğini veya hiçbir işe yaramadığını vurgulamak için kullanılır. Çoğunlukla harcanan çabanın, paranın, zamanın veya bir nesnenin gereksizliğini, anlamsızlığını veya karşılıksız kalmasını ifade eder. Rus halk kültüründe köpek, çoğu zaman pis, istenmeyen veya basit bir varlık olarak algılanır; bu nedenle bir şeyin "köpeğin kuyruğuna" atılması veya onun altına verilmesi, o şeyin tamamen gözden çıkarıldığı, önemsizleştiği ve kayıp hanesine yazıldığı anlamına gelir (Uspensky, 1994). Bu ifade, özellikle verilen emeğin ya da yapılan yatırımın beklenen sonucu vermediği, hatta tam tersine yok olduğu durumlar için kullanılır. Konuşucu, bu ifadeyi kullanarak bir durumdan duyduğu hayal kırıklığını, öfkesini veya umutsuzluğunu dile getirir. Kriminal argoda veya günlük dilde, bir planın suya düşmesi, bir paranın kaybolması veya bir eşyanın değerini yitirmesi gibi durumlar için de sıklıkla başvurulan bir ifadedir. Elistratov (2000) ve Mokienko & Nikitina (2000) gibi argo sözlükleri, bu tür kalıplaşmış ifadelerin Rusça konuşan toplumda yaygın bir biçimde boşa giden çaba ve kayıp duygusunu aktarmak için kullanıldığını belirtir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Uspensky, B. A. (1994). Мифологический аспект русской экспрессивной фразеологии (Rus Ekspresif Frazeolojisinin Mitolojik Boyutu).
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).