Пропиздовать
(Propizdovat')- Bir yerden geçmek, yürümek, ilerlemek: Genellikle umursamaz, sinirli, agresif, küçümseyici bir tavırla bir yere doğru gitmek veya bir noktayı geçmek. Bu, normal "yürümek" veya "geçmek" eylemini küfürlü bir ifadeyle vurgulayarak, konuşmacının durumdan duyduğu rahatsızlığı veya umursamazlığı belirtir.
1. Örnek Cümle:- Да пропиздовал бы ты уже отсюда! [da pra-piz-dov-al bı tı u-je at-syu-da!]
- Defol git artık buradan!
2. Örnek Cümle:- Он так на меня разозлился, что пропиздовал мимо, даже не оглянувшись. [on tak na mi-nya ra-zas-lil-sya, şto pra-piz-dov-al mi-ma, da-je ni ag-lya-nuv-şis']
- Bana o kadar sinirlenmişti ki yanımdan geçip gitti, dönüp bakmadı bile.
- Bir işi tamamlamak, bir süreci bitirmek: Hoşnutsuzluk, isteksizlik veya umursamaz bir tavırla bir görevi, işi veya süreci bitirmek, savuşturmak.
1. Örnek Cümle:- Надо пропиздовать эти документы до конца дня, иначе шеф голову оторвёт. [na-da pra-piz-dov-at' e-ti da-ku-myen-tı da kan-tsa dnya, i-na-çe şef go-lo-vu at-ar-vyot]
- Bu belgeleri gün sonuna kadar halletmem lazım, yoksa patron kafamı koparır.
2. Örnek Cümle:- После работы я быстро пропиздовал домой, чтобы не опоздать на футбол. [pos-le ra-bo-tı ya bıs-tra pra-piz-dov-al da-moy, şto-bı ni ap-az-dat' na fut-bol]
- İşten sonra maça yetişmek için hızla eve yürüdüm (geçtim).
- Geçmek / Yürümek / Yol almak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Пропиздовать
Latin Transkripsiyonu: Propizdovat'
Okunuşu ve Vurgu: [pra-piz-dov-ať]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçanın dört ana küfür kökünden biri olan пизда [piz-da] kelimesinden türemiştir. Пизда [piz-da] kelimesinin birincil anlamı kadın cinsel organıdır. Fiilin ön ekini oluşturan про- [pro-] ön eki, bir eylemin tamamlandığını, bir yerden geçip gidildiğini veya belirli bir yöne doğru hareketi ifade eder. Пропиздовать [pra-piz-dov-ať] fiili, bu kök ve ön ekin birleşmesiyle, kaba, umursamaz veya sinirli bir tavırla bir yerden geçmek, yürümek veya bir işi tamamlamak anlamını kazanır. Kelimenin yapısındaki bu küfür kökü, fiile yoğun bir olumsuzluk, umursamazlık veya öfke yükler. Vasmer'in etimolojik çalışmalarında пизда [piz-da] kökünün Proto-Slavca *pizda kelimesine dayandığı ve çeşitli Slav dillerinde benzer kaba anlamlarda kullanıldığı belirtilmektedir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Пропиздовать [pra-piz-dov-ať] fiili, Rus toplumunda yüksek derecede kaba ve müstehcen kabul edilen ifadelerden biridir. Nötr bir eylem olan "geçmek" veya "yürümek" (пройти [pray-ti]) fiiline kıyasla, пропиздовать [pra-piz-dov-ať] fiili konuşmacının aşırı derecede rahatsızlık, öfke, umursamazlık veya aşağılama duygusunu yansıtır. Genellikle konuşmacının bir duruma, kişiye veya ortama karşı duyduğu hoşnutsuzluğu, küçümsemeyi veya sabırsızlığı belirtmek için kullanılır. Bu tür ifadeler, özellikle argo, cezaevi jargonu (феня [fe-nya]) ve gayri resmi gençlik dili gibi sosyal alt kültürlerde yaygındır. Askeri ve işçi ortamlarında da sert, doğrudan ve duygusal ifadeler için başvurulur. Bu fiil, genellikle bir şeyin hızla, gereksiz ayrıntılara takılmadan veya bir tür isteksizlikle yapıldığını ima eder. Bazen de mecazi olarak, bir görevi hızlı ve umursamazca savuşturmak veya bir durumdan kurtulmak anlamında kullanılır. Bu fiil, Rus dilinin обсценная лексика [aps-tsen-na-ya lek-si-ka] adı verilen küfürlü söz dağarcığının önemli bir parçasıdır. Vladimir Dal'ın 19. yüzyıl sözlüğünde bu tür küfürlü kelimeler doğrudan yer almasa da, modern sözlükbilim çalışmaları (örneğin Plutser-Sarno, Elistratov) bu tür kelimelerin Rus dilindeki köklü yerini ve işlevini detaylıca analiz etmektedir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).